Jak wygląda procedura ekstradycyjna na podstawie wydanego Europejskiego Nakazu Aresztowania w związku z popełnieniem przestępstwa narkotykowego?

W poprzednich artykułach została bardzo szczegółowo opisana instytucja Europejskiego Nakazu Aresztowania. W niniejszym artykule zostanie przestawiona analiza procedury ekstradycyjnej, do której dojdzie w przypadku zatrzymania osoby poszukiwanej na wskutek wydanego za nią Europejskiego Nakazu Aresztowania.

Jak wynika z przepisów prawa, tj. Ramowej decyzji Rady 2002/584/WSiSW oraz art. 607 a polskiego kodeksu karnego, Europejski Nakaz Aresztowania obowiązuje tylko na terenie państw członkowskich. Mechanizm ten działa na zasadzie bezpośredniego kontaktu między organami sądowymi.

Kiedy dojdzie do zatrzymania osoby poszukiwanej?

Jak wynika z Decyji Rady 2002/584/WSiSW (w dalszej części artykułu nazywana będzie „Decyzją”), jeśli państwo, na terenie którego ukrywa się osoba poszukiwana Europejskim Nakazem Aresztowania poweźmie informację, iż ta osoba przebywa na terenie tego kraju, jego organy ścigania będą zmuszone dokonać zatrzymania takiej osoby (art. 1 Decyzji). Dokonanie takiego zatrzymania najczęściej się odbywa się w miejscu zamieszkania osoby poszukiwanej lub w miejscu jej pracy.

Może również się wydarzyć, iż przez pewien czas organ sądowy nie będzie posiadać informacji, iż na jego terytorium znajduje się osoba poszukiwana Europejskim Nakazem Aresztowania. W takich wypadkach do zatrzymania osoby poszukiwanej może dojść np. na wskutek przeprowadzenia rutynowej kontroli. W sytuacji takiego zatrzymania, funkcjonariusz danego państwa może sprawdzić czy osoba przez niego zatrzymana widnieje w spisie osób poszukiwanych Europejskim Nakazem Aresztowania. Jeśli osoba będzie widnieć w systemie, funkcjonariusz zmuszony będzie niestety taką osobę zatrzymać. Tak jak zostało wskazane powyżej, dość często do zatrzymania prowadzi przeprowadzenie rutynowej kontroli, np. kontroli drogowej. Może jednak być ono również wynikiem popełnienia przez tę osobę innego przestępstwa, dokonanego na terenie państwa, w którym obecnie się ukrywa.

Aresztowana osoba zostaje przewożona na komisariat, gdzie zostaje przedstawiona jej treść europejskiego nakazu aresztowania (w języku polskim lub państwa, w którym zostało dokonane zatrzymanie). Należy jednak pamiętać, iż organy korzystające z nakazu są zobowiązane do poszanowania praw procesowych podejrzanych i oskarżonych, takich np. jak prawo do informacji, prawo do adwokata, a także prawo do tłumacza ustnego – na podstawie prawa kraju, w którym dana osoba została aresztowana (art. 12 Decyzji ramowej).

Proces ekstradycyjny

Proces ekstradycyjny rozpoczyna się od posiedzenia przed sądem kraju, w którym doszło do zatrzymania. Na posiedzeniu tym ustalana jest tożsamość osoby zatrzymanej. Sąd na posiedzeniu tym pyta ponadto osobę zatrzymaną, czy wyraża ona zgodę na ekstradycję. Osoba ta nie musi tej zgody wyrazić, ale brak takiej zgody nie oznacza, iż do ekstradycji nie dojdzie. Osoba zatrzymana może również wyrazić zgodę na ekstradycję, ale jeśli ją wyrazi, to nie może jej już cofnąć (art. 13 Decyzji). W przypadku wyrażenia zgody na ekstradycję, w ciągu 10 dni od wydania takiej zgody, musi rozpocząć się procedura przekazania osoby poszukiwanej do państwa, które wydało za nią Europejski Nakaz Aresztowania (art. 17 Decyzji).

Jeśli osoba zatrzymana nie wyrazi zgody na jej przekazanie do kraju, w którym jest poszukiwana, sąd, przed którym odbyło się posiedzenie, może dążyć do ustalenia warunków jej ewentualnego zwolnienia za kaucją. Zatem bardzo istotnym jest, by osoba, która została zatrzymana przedstawiła odpowiednie, w zależności od charakteru sprawy, twierdzenia, które miałyby służyć do przekonania sądu o zwolnieniu osoby zatrzymanej za kaucją i wyznaczenie drugiego terminu posiedzenia ekstradycyjnego. Warto zatem znów podkreślić, iż organy korzystające z nakazu są zobowiązane do poszanowania praw procesowych podejrzanych, oskarżonych oraz osób skazanych, które oprócz korzystania z pomocy tłumacza na posiedzeniu, mają prawo do ustanowienia adwokata. Należy zauważyć również, że argumenty podane na pierwszym etapie procesu ekstradycyjnego będą wykorzystywanie w czasie całego procesu ekstradycyjnego. W oparciu o te argumenty, osoba zatrzymana będzie również dokonywała przed sądem wyjaśnień.

Należy również zauważyć, iż w przypadku, gdy po stronie sądu państwa, w którym zostało dokonane zatrzymanie osoby poszukiwanej, zaistnieją wątpliwości, co do sprawy, w której ma się odbyć ekstradycja, może on zwrócić się do sądu polskiego z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania związane ze sprawą. Na wątpliwości w sprawie może również wskazać sama osoba zatrzymana lub jego obrońca. Głównie chodzi o takie elementy procesu, które mogą mieć znaczenie dla jego przebiegu i które pojawiły się lub mogą się pojawić w czasie obradowania sądu nad wydaniem osoby zatrzymanej do państwa wnioskującego (art. 15 Decyzji).

Podsumowując należy stwierdzić, iż rzeczywiście, Decyzja ramowa dotycząca Europejskiego Nakazu Aresztowania przyniosła radykalne zmiany w procesie ekstradycyjnym w Unii Europejskiej i drastycznie przyśpieszyła ten proces. Należy jednak pamiętać, iż wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania i zatrzymanie na jego podstawie osoby poszukiwanej nie jest jeszcze jednoznaczne z przekazaniem jej do kraju wnioskującego. W tym aspekcie niewątpliwie znaczącą rolę odgrywa czynny udział osoby zatrzymanej w procesie ekstradycyjnym, i w przypadku niewyrażenia przez nią zgody na ekstradycję do państwa wnioskującego, podnoszenie przed sądem takich argumentów, które świadczyć będą o niecelowości wyrażania przez ten organ zgody na jej ekstradycję. Argumenty, które należy podnosić są indywidualne w danej sprawie (fakultatywne przesłanki do odmowy wydania zgody na ekstradycję znajdują się w art. 4 Decyzji oraz w art. 607 r k.p.k.). Jako przykład można wskazać, iż osoba zatrzymana, która nie chce zostać przekazana do kraju wnioskującego, może podnosić fakt, iż na stale mieszka w państwie, w którym została zatrzymana. Możliwe jest to jednak jedynie w przypadkach, gdy osoba zatrzymana poszukiwana była w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego i sąd państwa, który decydować ma o ekstradycji, wyrazi zgodę na to, by osoba ta odbyła tę karę na jego terytorium.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Jakie warunki muszą zostać spełnione, by został wydany Europejski Nakaz Aresztowania za osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa posiadania narkotyków?

W obecnych czasach, kiedy to integracja europejska z każdym rokiem posuwa się naprzód, zauważa się, iż coraz łatwiej, a co za tym idzie, coraz częściej, możliwym jest dla obywateli Unii Europejskiej podróżowanie i zmienienie miejsca zamieszkania w obrębie UE. Wynika to oczywiście z naczelnej zasady Unii Europejskiej, jaką jest zasada swobodnego przepływu osób w ramach UE. Powodów przemieszczenia się obywateli krajów UE jest oczywiście bardzo dużo, a najczęstszą przyczyną ich osiedlania się za granicą, jest chęć poprawy warunków ekonomicznych. Jednak należy zauważyć, iż nie tylko osoby, które poszukują pracy, decydują się na zmianę miejsce zamieszkania i osiedlenie się w innym kraju. Z krajów rodzimych próbuje bowiem coraz częściej wyjechać również ta część społeczeństwa, która ma problemy z prawem, próbując w ten sposób uniknąć poniesienia odpowiedzialności karnej za popełnione przez siebie czyny przestępcze.

W związku ze wzrostem poziomu przepływu osób między krajami członkowskimi Unii Europejskiej, organy UE zaczęły wprowadzać nie tylko rozwiązania prawne, służące do poprawy stanu gospodarki UE i ogólnego stanu życia jej mieszkańców, ale również zaczęły wprowadzać instytucje, zmierzające do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa na terenie państw UE. W związku z tym, Unia Europejska, decyzją ramową 2002/584/WSiSW wprowadziła procedurę, mającą na celu uproszczenie dotychczasowego sposobu postępowania ekstradycyjnego. Dotychczasowy proces był długotrwały i skomplikowany. I tak, decyzją z dnia 13 czerwca 2002 roku, UE ustanowiła, iż wszelkie dotychczasowe procedury administracyjne i polityczne w sprawach ścigania sprawców przestępstw popełnionych na terenie jego z państw członkowskich, zostaną zastąpione przez jedną formę postępowania, zwaną Europejskim Nakazem Aresztowania. Więcej informacji ogólnych na temat czym jest Europejski Nakaz Aresztowania i kto jest władczy do jego wydania. można przeczytać w artykułach:

W niniejszym artykule zostanie objaśnione, jakie warunki muszą być spełnione, by sąd okręgowy właściwy dla sprawy mógł wydać Europejski Nakaz Aresztowania.

Rozważania na ten temat należy rozpocząć od tego, że o dopuszczalności wydania europejskiego nakazu aresztowania, stanowi podejrzenie, że osoba, która jest poszukiwana za popełnienie przestępstwa, w tym przestępstwa narkotykowego, może przebywać na terytorium innego państwa członkowskiego UE. Należy jednak zauważyć, iż państwo, które wydaje ENA nie musi posiadać wiedzy co do konkretnego miejsca pobytu takiej osoby. Jak wskazuje bowiem orzecznictwo sądów powszechnych, np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, wydany dnia 19 listopada 2004 r. w sprawie o sygn. akt II AKz 577/04, wystąpienie o wydanie sprawcy przestępstwa w trybie europejskiego nakazu aresztowania jest dopuszczalne także wtedy, gdy niemożliwe jest skonkretyzowanie państwa członkowskiego UE, w którym aktualnie przebywa osoba ścigana. Oznacza to, iż jeśli polski organ ścigania poszukuje sprawcy przestępstwa, np. oskarżonego o handel znaczną ilością narkotyków, i jednocześnie nabierze podejrzeń, iż sprawca ten zbiegł do innego kraju Unii Europejskiej, będzie on władny do złożenia do odpowiedniego sądu okręgowego wniosku o wydanie ENA. Należy również mieć na uwadze fakt, iż organy ścigania nie muszą dysponować dokładną wiedzą, do którego państwa konkretnie sprawca zbiegł. W takich wypadkach wystarczy jedynie podejrzenie, iż sprawca przestępstwa narkotykowego przebywa na terenie z jednych państw członkowskich UE.

Co również istotne, organ ścigania danego państwa członkowskiego, gdy wnioskuje o wydanie za osobą poszukiwaną Europejskiego Nakazu Aresztowania, nie musi udowodnić, iż sprawca ten przebywa na terytorium państwa członkowskiego UE. Wystarcza jedynie, gdy prokurator, który wnioskuje o wydanie ENA uprawdopodobni, iż osoba poszukiwana w związku z popełnieniem przestępstwa, np. posiadania znacznej ilości narkotyków, zbiegła z Polski i ukryła się na terenie jednego z państw członkowskich.

To stanowisko, zyskuje dodatkowe uzasadnienie po nowelizacji kodeksu postępowania karnego i zmiany przepisu, który statuuje możliwość wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania. W obecnej formie, art. 607 a k.p.k. posługuje się wyrażeniem: „osoba ścigana za przestępstwo może przebywać na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej” zastępując tym samym pierwotnie używane wyrażenie: „osoba ścigana za przestępstwo przebywa na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej”.

W praktyce oznacza to, że prokurator, który wnioskuje do sądu okręgowego o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania, nie musi przedstawiać dowodów świadczących o tym, że osoba poszukiwana na pewno znajduje się w innym kraju Unii Europejskiej. W przypadku zatem, gdy podejrzany o popełnienie przestępstwa narkotykowego przez dłuższy czas pozostaje nieuchwytny dla organów ścigania, np. nie ma on miejsca stałego pobytu na terenie Polski, może być to powód wystarczający do wydania przez właściwy sąd okręgowy Europejskiego Nakazu Aresztowania.

Podsumowując należy stwierdzić, iż warunkiem, od spełnienia którego zależy dopuszczalność wydania europejskiego nakazu aresztowania, to podejrzenie, że osoba, która jest poszukiwana za popełnienie przestępstwa, w tym przestępstwa narkotykowego, może przebywać na terytorium państwa członkowskiego UE. Należy jednak zauważyć, iż państwo, które wydaje ENA nie musi posiadać wiedzy co do konkretnego miejsca pobytu takiej osoby. Jednak istotnym jest fakt, iż organ ścigania danego państwa członkowskiego nie musi udowodnić, iż sprawca ten przebywa na terytorium innego państwa członkowskiego UE. Do wydania przez odpowiedni sąd okręgowy ENA wystarczy jedynie, gdy prokurator, który wnioskuje o jego wydanie uprawdopodobni, iż osoba poszukiwana w związku z popełnieniem przestępstwa, np. posiadania znacznej ilości narkotyków, może się znajdo qwać poza Polską.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Za kim może zostać wydany Europejski Nakaz Aresztowania w przypadku popełnienia przestępstw narkotykowych?

Instytucja Europejskiego Nakazu Aresztowania, która została wprowadzona przez przepisy Unii Europejskiej, celem uproszczenia przepisów prawnych zmierzających do efektywniejszego poszukiwania sprawców jest materią bardzo szeroką. W poprzednich artykułach została dokonana analiza, w jakich wypadkach Europejski Nakaz Aresztowania może zostać wydany i jaki organ władny jest do jego wydania. Osoby zainteresowane tą tematyką zachęcam do zapoznania się z niniejszymi artykułami: W jakich sytuacjach może zostać wydany Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za sprawstwo posiadania narkotyków? oraz Jaki organ wydaje Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za sprawstwo posiadania narkotyków na etapie postępowania przygotowawczego?

Niewątpliwie bardzo istotną problematyką jest kwestia tego, za kim Europejski Nakaz Aresztowania może zostać wydany. Rozważania należy rozpocząć od zacytowania przepisu, który wprowadza możliwość wydania ENA, tj. art. 607 a k.p.k., który stanowi, iż: „W razie podejrzenia, że osoba ścigana za przestępstwo podlegające jurysdykcji polskich sądów karnych może przebywać na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, właściwy miejscowo sąd okręgowy, na wniosek prokuratora, a w postępowaniu sądowym i wykonawczym – z urzędu lub na wniosek właściwego sądu rejonowego, może wydać europejski nakaz aresztowania, zwany w niniejszym rozdziale „nakazem”.

Kim jest „osoba ścigana za przestępstwo” w rozumieniu ustawy?

Określając osobę, w stosunku do której może zostać wydany europejski nakaz aresztowania, komentowany przepis posługuje się wyrażeniem „osoba ścigana za przestępstwo”. W kontekście tego wyrażenia wskazuje się, że europejski nakaz aresztowania może zostać wydany wyłącznie w odniesieniu do osoby, która ma co najmniej status podejrzanego w postępowaniu przygotowawczym lub oskarżonego w postępowaniu sądowym.

Czy możliwe jest wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania osobie, której nie zostały postawione zarzuty popełnienia przestępstwa?

W sytuacji, gdy osobie ściganej nie przedstawiono jeszcze zarzutów, przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie europejskiego nakazu aresztowania należy sporządzić postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Jak wskazuje art. 313 § 1 k.p.k., wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów zachodzi wtedy, w chwili wszczęcia śledztwa gdy istnieją dane, które uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba. W takim wypadku sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza się je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go. Jednak należy mieć również na uwadze dalsze uzupełnienie tego przepisu, które stanowi, iż postanowienie o przedstawieniu zarzutów może zostać wydane bez uprzedniego przesłuchania podejrzanego, w przypadku gdy ten ukrywa się lub jest nieobecny w kraju. W praktyce oznacza to, iż nawet jeśli sprawca czynu przestępczego uciekł za granicę przed przedstawieniem mu zarzutów, prokuratura może wydać postanowienie o przedstawieniu mu zarzutów nawet bez jego wcześniejszego przesłuchania. Sprawca przestępstwa, np. przestępstwa posiadania narkotyków, musi zatem się liczyć z faktem, iż mimo że uciekł z kraju przed przedstawieniem mu zarzutów, a prokuratura posiada wobec niego niezbite dowody, iż dopuścił się zarzucanego mu czynu, to organy ścigania mogą postawić mu zarzut np. popełnienia przestępstwa określonego w art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, czyli przestępstwo posiadanie narkotyków. Taki stan rzeczy może doprowadzić do tego, że prokurator będzie władny, by wystąpić do właściwego sądu okręgowego z wnioskiem o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania.

Możliwość wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania osobie prawomocnie skazanej za przestępstwo

Należy ponadto zauważyć, iż wykładnia wyrażenia „osoba ścigana za przestępstwo” prowadzi również do wniosku, że chodzi tu także o osobę prawomocnie skazaną. Wynika to z wykładni przepisu 607b pkt 2 k.p.k., który stanowi literalnie, w jakich przypadkach niemożliwym jest wydanie europejskiego nakazu aresztowania. (Więcej na ten temat w artykule: W jakich wypadkach sąd okręgowy nie będzie władny do wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania za przestępstwa narkotykowe?). Zatem, w pozostałych wypadkach, możliwym będzie wydanie europejskiego nakazu aresztowania za osobą prawomocnie skazaną, w celu umożliwienia wykonania orzeczonej kary lub środka zabezpieczającego, polegającego na pozbawieniu wolności.

Czy możliwym jest wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania za nieletnim, który dopuścił się popełnienia przestępstwa narkotykowego?

Jedną z podstawowych zasad prawa karnego jest reguła, iż odpowiedzialność karną ponosi osoba, która popełniła czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat (art. 10 § 1 k.k.) Osoba, która nie ukończyła 17 lat w czasie popełnienia czynu zabronionego jest osobą nieletnią i nie odpowiada na zasadach zawartych w przepisach kodeksu karnego i kodeksu postępowania karnego, a na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich. Artykuł 10 § 2 k.k. co prawda wprowadza wyjątek od tej zasady, wymieniając literalnie przestępstwa, których popełnienie przez nieletniego, który ukończył 15 lat w chwili popełnienia czynu zabronionego, skutkować będzie tym, iż będzie on odpowiadać na zasadach opisanych w kodeksie karnym i kodeksie postępowania karnego. Ustawodawca nie zaliczył jednak do tego kręgu tych czynów zabronionych, które są przestępstwami narkotykowymi. Oznacza to, iż wobec nieletniego, który dopuścił się przestępstwa narkotykowego, np. przestępstwa posiadania narkotyków, nie może zostać wydany europejski nakaz aresztowania.

Podsumowując należy stwierdzić, że termin „osoba ścigana”, którym posługuje się art. 607 a k.p.k., rozumiany jest szeroko i obejmuje:

  1. podejrzanego,

  2. oskarżonego,

  3. skazanego w celu umożliwienia mu wykonania orzeczonej kary,

    oraz

  4. osobę, wobec której prawomocnie zastosowano środek zabezpieczający polegający na tymczasowym pozbawieniu wolności.

Ważnym jest również wskazanie, że wobec nieletniego, który dopuścił się przestępstwa narkotykowego, np. przestępstwa posiadania narkotyków, ze względu na fakt, iż nie odpowiada on karnie na zasadach przewidzianych przez polskie prawo karne, nie może zostać wydany europejski nakaz aresztowania.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Jaki organ wydaje Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za przestępstwo posiadania narkotyków na etapie postępowania sądowego i wykonawczego?

W poprzednim artykule została dokonana analiza problematyki wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania za osobą poszukiwaną za sprawstwo posiadania narkotyków na etapie postępowania przygotowawczego. Zainteresowanych zachęcam do zapoznania się z artykułem: Jaki organ wydaje Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za sprawstwo posiadania narkotyków na etapie postępowania przygotowawczego?

Kwestią przypomnienia będzie jedynie fakt, iż Europejski Nakaz Aresztowania może zostać wydany:

  1. na etapie postępowania przygotowawczego,

  2. na etapie postępowania sądowego,

  3. na etapie postępowania wykonawczego,

a rozróżnienie, na którym etapie ma zostać wydane ENA ma o tyle istotne znaczenie, iż od tego zależne będzie stwierdzenie, który organ procesowy będzie właściwy do złożenia wniosku o jego wydanie.

Pod względem analizy możności wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania ważnym przepisem jest art. 607 a k.p.k., który stanowi, iż: „W razie podejrzenia, że osoba ścigana za przestępstwo podlegające jurysdykcji polskich sądów karnych może przebywać na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, właściwy miejscowo sąd okręgowy, na wniosek prokuratora, a w postępowaniu sądowym i wykonawczym – z urzędu lub na wniosek właściwego sądu rejonowego, może wydać europejski nakaz aresztowania, zwany w niniejszym rozdziale „nakazem”.

Artykuł ten wskazuje zatem, że organem właściwym do wydania europejskiego nakazu aresztowania na każdym etapie postępowania karnego jest sąd okręgowy (a nie np. sąd rejonowy czy apelacyjny). Na etapie postępowania przygotowawczego, władnym o wnioskowanie do sądu okręgowego o wydanie ENA jest polski prokurator, który prowadzi daną sprawę.

Właściwość sądu na etapie postępowania sądowego

Na etapie postępowania sądowego, władnym o wnioskowanie do sądu okręgowego o wydanie ENA jest sąd, przed którym toczy się dana sprawa. Natomiast organem właściwym do wydania europejskiego nakazu aresztowania na tym etapie postępowania karnego jest ten sąd okręgowy przed którym toczy się postępowanie karne, bądź ten, który jest nadrzędny w odniesieniu do sądu rejonowego, przed którym toczy się postępowanie, w związku z którym zachodzi potrzeba wystąpienia o wydanie na podstawie europejskiego nakazu aresztowania. Należy bowiem ponownie podkreślić, że jedynie sąd okręgowy jest władny do wydania ENA. Jeśli zatem sprawa karna zawisła jest przed sądem rejonowym, to ten sąd musi się zwrócić do właściwego miejscowo sądu okręgowego, czyli do tego sądu, w okręgu którego znajduje się dany sąd rejonowy. Jako przykład można sobie wyobrazić, że Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie proceduje nad sprawą przywozu z Holandii znacznej ilości marihuany, jednak oskarżony w trakcie procesu zbiegł z Polski. Sąd, który prowadzi sprawę zwraca się zatem do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z wnioskiem o wydanie listu żelaznego, bo w okręgu tego sądu znajduje się Sąd Rejonowy dla Pragi-Północ w Warszawie.

Właściwość sądu na etapie postępowania wykonawczego

Określenie, który sąd okręgowy jest właściwy do wydania ENA na etapie postępowania wykonawczego również nie jest rzeczą skomplikowaną. Zgodnie bowiem z zasadą, właściwy miejscowo do wydania europejskiego nakazu aresztowania jest ten sąd okręgowy, w którego okręgu został wydany wyrok podlegający wykonaniu.

Podsumowując należy stwierdzić, iż Europejski Nakaz Aresztowania może zostać wydany na każdym etapie procesu karnego wobec sprawcy czynu zabronionego, któremu zostały postawione zarzuty. Ponadto, jak wynika z art. 607a k.p.k, który został dodany w efekcie implementacji przepisów Unii Europejskiej o możliwości wydania europejskiego nakazu aresztowania, organem właściwym do wydania europejskiego nakazu aresztowania na każdym etapie postępowania karnego jest sąd okręgowy. Wnioskować o wydanie ENA na etapie postępowania przygotowawczego może prokurator, który prowadzi daną sprawę, a na etapie postępowania sądowego, sąd przed którym zawisła jest dana sprawa. W zależności jednak od etapu postępowania (etap postępowania przygotowawczego, sądowego lub wykonawczego), sądem okręgowym, który będzie właściwy do wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania będzie odpowiednio: sąd okręgowy, w okręgu którego popełniono dane przestępstwo, sąd okręgowy, przed którym toczy się postępowanie oraz sąd okręgowy, w którego okręgu został wydany wyrok podlegający wykonaniu.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Jaki organ wydaje Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za przestępstwo posiadania narkotyków na etapie postępowania przygotowawczego?

W poprzednich artykułach została dokonana charakterystyka Europejskiego Nakazu Aresztowania, który może zostać wydany za osobą poszukiwaną za sprawstwo posiadania narkotyków. W poprzednich artykułach została również dokonana analiza problematyki sytuacji, w jakich ten nakaz może zostać wydany. Osoby zainteresowane tą tematyką zachęcam do zapoznania się z niniejszymi artykułami: Czym jest Europejski Nakaz Aresztowania wydawany w sprawach o posiadanie narkotyków? oraz W jakich sytuacjach może zostać wydany Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za sprawstwo posiadania narkotyków?

Niezwykle jednak ważnym zagadnieniem jest kwestia, jaki organ właściwy jest do wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania. Rozważania na ten temat należy rozpocząć od wskazania art. 607 a k.p.k., który został dodany w efekcie implementacji przepisów Unii Europejskiej o możliwości wydania europejskiego nakazu aresztowania. Przepis ten stanowi, iż: „W razie podejrzenia, że osoba ścigana za przestępstwo podlegające jurysdykcji polskich sądów karnych może przebywać na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, właściwy miejscowo sąd okręgowy, na wniosek prokuratora, a w postępowaniu sądowym i wykonawczym – z urzędu lub na wniosek właściwego sądu rejonowego, może wydać europejski nakaz aresztowania, zwany w niniejszym rozdziale „nakazem”.

Z powołanego powyżej przepisu wynika zatem, iż Europejski Nakaz Aresztowania może zostać wydany:

  1. na etapie postępowania przygotowawczego,

  2. na etapie postępowania sądowego,

  3. na etapie postępowania wykonawczego.

Jednak, by jeszcze pełniej zrozumieć cytowany powyżej przepis, traktujący o możliwości wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania, należy wskazać, że termin „osoba ścigana„, którym posługuje się art. 607 a k.p.k., powinien być rozumiany szeroko, obejmując zarówno:

  1. podejrzanego,

  2. oskarżonego,

  3. skazanego w celu umożliwienia mu wykonania orzeczonej kary,

    jak i

  4. osobę, wobec której prawomocnie zastosowano środek zabezpieczający polegający na tymczasowym pozbawieniu wolności.

Powyższe oznacza zatem, iż Europejski Nakaz Aresztowania może zostać wydany na każdym etapie procesu karnego wobec sprawcy, któremu zostały przestawione zarzuty popełnienia czynu zabronionego. W niniejszym artykule zostanie przedstawiona charakterystyka właściwości sądu władnego do wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania na etapie postępowania przygotowawczego. Zainteresowanych tematem, jaki organ jest władny do wydania ENA na etapie sądowym i wykonawczym, zachęcam do zapoznania się z artykułem: Jaki organ wydaje Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za sprawstwo posiadania narkotyków na etapie postępowania sądowego i wykonawczego?

Właściwość sądu na etapie postępowania przygotowawczego

Art. 607 a k.p.k. wskazuje, że organem właściwym do wydania europejskiego nakazu aresztowania na każdym etapie postępowania karnego jest sąd okręgowy (a nie np. sąd rejonowy czy apelacyjny). Na etapie postępowania przygotowawczego organem właściwym do złożenia wniosku o wydanie ENA do sądu okręgowego jest prokurator, który prowadzi daną sprawę.

W piśmiennictwie istnieje jednak rozbieżność poglądów co do tego, jakie reguły powinny wyznaczać właściwość miejscową sądu w wypadku, gdy potrzeba wystąpienia o wydanie ujawni się już na etapie postępowania przygotowawczego.

Większość autorów (tak np. Hofmański, Grzegorczyk, Górski) stoi na stanowisku, że chodzi tu o ten sąd okręgowy, w którego okręgu toczy się postępowanie przygotowawcze. Na takim również stanowisku stanął Sąd Apelacyjny w Katowicach, w postanowieniu z dnia 27 maja 2009 r. , w sprawie o sygn. akt II AKZ 343/09 oraz Sąd Apelacyjny w Łodzi w postanowieniu z dnia 20 lipca 2011 r., w sprawie o sygn. akt II AKZ 380/11.

Jednak odmienny pogląd wyraził inny komentator przepisów prawa, dr S. Steinborn, który uznał, że zastosowanie znajdują tu reguły określania właściwości miejscowej wskazane w art. 31 k.p.k. oraz art. 32 k.p.k., które stanowią, iż miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu popełniono przestępstwo lub też sąd, w którego okręgu znajduje się sąd rejonowy właściwy do rozpoznania tej sprawy. To stanowisko zostało uznane za słuszne przez innych komentatorów (np. prof. Nita-Światłowska), którzy podkreślają, że przepisy prawa karnego proceduralnego, a zwłaszcza art. 329 § 1 k.p.k., wskazują, że do dokonywania czynności sądowych w postępowaniu przygotowawczym właściwy jest sąd powołany do rozpoznania sprawy w I instancji.

Za taką interpretacją wyrażenia „właściwy miejscowo sąd okręgowy” użytego w komentowanym przepisie opowiedział się także Sąd Apelacyjny w Warszawie, stwierdzając że wskazany zwrot należy interpretować w sposób uwzględniający treść art. 31 § 1 k.p.k. (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 4 marca 2010 r., w sprawie o sygn. akt II AKz 138/10). Podkreślenia wymaga również fakt, że w postanowieniu z dnia 5 lutego 2014 r, w sprawie o sygn. akt II AKz 60/14 Sąd Apelacyjny w Katowicach odstąpił od wcześniej zajmowanego stanowiska i uznał, że sądem właściwym do wydania ENA będzie ten sąd okręgowy, w okręgu którego doszło do popełnienia przestępstwa.

W praktyce będzie to zatem oznaczać, iż sądem okręgowym właściwym do wydania europejskiego nakazu aresztowania na etapie postępowania przygotowawczego, będzie ten sąd okręgowy, w okręgu którego popełniono dane przestępstwo.

Podsumowując należy stwierdzić, iż Europejski Nakaz Aresztowania może zostać wydany na każdym etapie procesu karnego wobec sprawcy, któremu zostały przestawione zarzuty popełnienia czynu zabronionego. Jak wynika z art. 607a k.p.k., organem właściwym do wydania europejskiego nakazu aresztowania na każdym etapie postępowania karnego jest sąd okręgowy, w okręgu którego popełniono dane przestępstwo.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czym jest Europejski Nakaz Aresztowania wydawany w sprawach o posiadanie narkotyków?

Na wstępie należy zauważyć, iż Europejski Nakaz Aresztowania jest wynikiem europejskiej integracji, która nastąpiła wraz z rozwojem Unii Europejskiej i ma na celu służyć budowie wspólnego dla UE obszaru wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Do czasu wprowadzenia przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania, w przepisach krajowych istniała instytucja ekstradycji. Ekstradycja pozwalała na wydanie przez państwo władzom innego państwa osoby poszukiwanej przez to państwo, a przebywającej na terytorium innego państwa – państwa wydającego. Zgoda na ekstradycję udzielana była na podstawie umowy międzynarodowej, o ile państwo zwracające się z wnioskiem o ekstradycję zapewniało wzajemność. Proces ten był jednak dość długi i skomplikowany, w związku z czym Unia Europejska postanowiła ujednolicić prawo dotyczące przekazywania osób poszukiwanych między państwami należącymi do Unii Europejskiej.

Efektem tego, w dniu 13 czerwca 2002 roku, było ustanowienie przez Unię Europejską procedury upraszczającej dotychczasowy sposób postępowania w przypadku ekstradycji. Ramowa decyzja Rady 2002/584/WSiSW ustanowiła, iż wszelkie dotychczasowe procedury administracyjne i polityczne zostaną zastąpione przez jedną formę postępowania, zwaną europejskim nakazem aresztowania. Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2004 roku.

Jak zostało wskazane powyżej, organy stanowiące Unii Europejskiej wprowadziły zapis o europejskim nakazie aresztowania decyzją ramową. Decyzja ramowa to taki instrument prawny, który wiąże poszczególne państwa członkowskie UE co do skutku, pozostawiając swobodę wyboru metody jej wprowadzenia do krajowego systemu prawnego. W praktyce oznacza to, że bezpośrednie stosowanie takiej decyzji nie jest możliwe, ale wymaga dopiero odpowiedniego jej wprowadzenia do zbioru przepisów poszczególnego państwa. Wprowadzenie takiej decyzji, czyli jej implementacja, polega na przeniesieniu całości jego postanowień do prawa wewnętrznego.

Polska, przepisy traktujące o możliwości wydania europejskiego nakazu aresztowania, wprowadziła do kodeksu postępowania karnego art. 607a, który stanowi, iż: „W razie podejrzenia, że osoba ścigana za przestępstwo podlegające jurysdykcji polskich sądów karnych może przebywać na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, właściwy miejscowo sąd okręgowy, na wniosek prokuratora, a w postępowaniu sądowym i wykonawczym – z urzędu lub na wniosek właściwego sądu rejonowego, może wydać europejski nakaz aresztowania, zwany w niniejszym rozdziale „nakazem”.

Europejski Nakaz Aresztowania to uproszczona ekstradycja w państwach członkowskich Unii Europejskiej

Należy zatem podkreślić, iż jak wynika z historii związanej z ustanowieniem europejskiego nakazu aresztowania przez Unię Europejskiego oraz naszego krajowego art. 607 a k.p.k., terytorialny zakres stosowania europejskiego nakazu aresztowania będącego krokiem w kierunku usunięcia dotychczasowych utrudnień w walce z przestępczością, obejmuje jedynie terytorium państw członkowskich UE. Oznacza to, że każde państwo Unii Europejskiej może wydać Europejski Nakaz Aresztowania za osobą, która jest w danym kraju poszukiwana, a państwo członkowskie UE, na terenie którym znajduje się ta osoba, co do zasady ma obowiązek wydać ją krajowi, w którym jest ona poszukiwana i która wydała Europejski Nakaz Aresztowania. Należy podkreślić, iż państwo członkowskie musi co do zasady wydać osobę poszukiwaną, gdyż przepisy prawne stanowią również o przypadkach, w których sąd decydujący o wydaniu zgody na ekstradycję obligatoryjnie nie może przekazać takiej osoby państwu wnioskującemu. Oprócz tego mogą również zaistnieć pewne przypadki, w który sąd fakultatywnie może odmówić wydania zgody na ekstradycję osoby poszukiwanej. Polskie przepisy regulują to w artykułach 607p i 607r kodeksu postępowania karnego, a ich analiza również zostanie na blogu zamieszczona.

Jaki organ w Polsce wydaje Europejski Nakaz Aresztowania i w jakich przypadkach?

Europejski Nakaz Aresztowania wydaje właściwy miejscowo sąd okręgowy, czyli ten, w okręgu którego doszło do popełnienia przestępstwa, sąd okręgowy, w okręgu którego prowadzone jest postępowanie sądowe bądź w okręgu którego zapadł wyrok podlegający wykonaniu, ale osoba skazana zbiegła, celem uniknięcia wykonania orzeczonej kary.

Więcej na ten temat można przeczytać w artykułach: Jaki organ wydaje Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za przestępstwo posiadania narkotyków na etapie postępowania przygotowawczego? oraz Jaki organ wydaje Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za przestępstwo posiadania narkotyków na etapie postępowania sądowego i wykonawczego?

W jakich przypadkach może nastąpić wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania?

Wydanie ENA może nastąpić, gdy zostaną spełnione łącznie dwa warunki:

  1. zaistnieje podejrzenie, że osoba ścigana za przestępstwo popełnione na terytorium RP przebywa na terytorium państwa członkowskiego UE;

  2. prokuratura złoży stosowny wniosek o wydanie przez sąd okręgowego Europejskiego Nakazu Aresztowania,

  3. sąd przed którym toczy lub toczyła się sprawa w postępowaniu sądowym lub wykonawczym złoży stosowny wniosek o wydanie przez sąd okręgowego Europejskiego Nakazu Aresztowania.

Odnosząc się do pierwszego warunku, należy wskazać tu, że termin „osoba ścigana” powinien być rozumiany szeroko, obejmując zarówno:

  1. podejrzanego,

  2. oskarżonego,

  3. skazanego w celu umożliwienia mu wykonania orzeczonej kary,

    jak i

  4. osobę, wobec której prawomocnie zastosowano środek zabezpieczający polegający na tymczasowym pozbawieniu wolności.

Podsumowując należy stwierdzić, iż Europejski Nakaz Aresztowania został wprowadzony do przepisów europejskich po to, by usprawnić ściganie przestępców. W dzisiejszych czasach, kiedy podróżowanie między krajami stało się tak łatwe, łatwym jest również ucieczka z kraju, w którym sprawca dopuścił się przestępstwa i ukrycie się na terenie innego kraju członkowskiego UE. Europejski Nakaz Aresztowania zmierza zatem do szybszego przekazania sprawcy przestępstw do kraju, w którym toczy się przeciwko niemu postępowanie karne.

Zainteresowanych tematyką Europejskiego Nakazu Aresztowania, a w szczególności procedurą jego wydania, oraz za kim taki nakaz może zostać wydany, zapraszam do zapoznania się z artykułami: W jakich sytuacjach może zostać wydany Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za przestępstwo posiadania narkotyków? oraz przede wszystkim z artykułem: Jak wygląda procedura ekstradycyjna na podstawie wydanego Europejskiego Nakazu Aresztowania w związku z popełnieniem przestępstwa narkotykowego?

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy dla penalizacji posiadania środka odurzającego lub substancji psychotropowej ma znaczenie cel posiadania owego środka odurzającego lub substancji psychotropowej?

POSTANOWIENIE Z DNIA 28 PAŹDZIERNIKA 2009 R.
I KZP 22/09

Na podstawie art. 62 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziała-
niu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.) karalny jest każdy wypa-
dek posiadania środka odurzającego lub substancji psychotropowej ,,wbrew
przepisom ustawy”, a więc w celu dalszej sprzedaży lub udzielenia ich innej
osobie, jak i w celu samodzielnego zażycia – czy to za jakiś czas czy nie-
zwłocznie, jeżeli sprawca posiada środek odurzający lub substancję psy-
chotropową w ilości pozwalającej na co najmniej jednorazowe użycie, w
dawce dla nich charakterystycznej, zdolnej wywołać u człowieka inny niż
medyczny skutek.

Przewodniczący: sędzia SN J. Skwierawski.
Sędziowie SN: T. Artymiuk, E. Strużyna (sprawozdawca).
Prokurator Prokuratury Krajowej: B. Mik.

Sąd Najwyższy w sprawie Piotra K. i Sylwestra U., oskarżonych o
popełnienie przestępstw określonych w art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29
lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, po rozpoznaniu, przedstawio-
nego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przez Sąd Apelacyjny w W., posta-
nowieniem z dnia 4 czerwca 2009 r., zagadnienia prawnego wymagające-
go zasadniczej wykładni ustawy:

,,Czy dla penalizacji posiadania środka odurzającego lub substancji
psychotropowej w rozumieniu przepisów art. 62 ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.)
ma znaczenie cel posiadania owego środka odurzającego lub substancji
psychotropowej?”

p o s t a n o w i ł odmówić podjęcia uchwały.

U Z A S A D N I E N I E

Przedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne wyłoniło
się na tle następującego stanu faktycznego.
Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 29 grudnia 2008 r. skazał Pio-
tra K. m. in. za to, że:
– w okresie od października 2003 r. do czerwca 2006 r., w warunkach
czynu ciągłego posiadał znaczne ilości substancji psychotropowych w po-
staci amfetaminy – nie mniej niż 450 gram, a ponadto udzielił ustalonym
osobom znaczne ilości substancji psychotropowych i środków odurzają-
cych (w postaci amfetaminy i marihuany), tj. za popełnienie przestępstwa
określonego w art. 62 ust. 2 i art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k.,
– w okresie od stycznia 2007 r. do października 2007 r., działając w wa-
runkach czynu ciągłego, posiadał substancje psychotropowe w postaci am-
fetaminy w ilości nie mniejszej niż 40 gram, tj. za przestępstwo określone w
art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
w zw. z art. 12 k.k.,
a Sylwestra U. m. in. za to, że:
– w okresie od początku 2006 r. do dnia 20 czerwca 2006 r., działając w
warunkach czynu ciągłego, posiadał substancje psychotropowe w postaci
amfetaminy w ilości nie mniejszej niż 10 gram, a czynu tego dopuścił się
działając w warunkach powrotu do przestępstwa, tj. za przestępstwo okre-
2

ślone w art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu nar-
komanii w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k.
Wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej Piotra K. i Sylwestra
U. zaskarżony został apelacją prokuratora, kwestionującą orzeczenie o wa-
runkowym zawieszeniu wykonania orzeczonych wobec oskarżonych kar
pozbawienia wolności.
Sąd Apelacyjny w W. odroczył rozpoznanie sprawy w postępowaniu
odwoławczym, sformułował przytoczone na wstępie zagadnienie prawne i
na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przekazał je do rozpoznania Sądowi Naj-
wyższemu.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że zwróce-
nie się, w trybie art. 441 § 1 k.p.k., o rozpoznanie sformułowanego zagad-
nienia prawnego, podyktowane zostało występującą w tej kwestii rozbież-
nością w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 21 stycznia
2009 r. (II KK 197/08, OSNKW 2009, z. 4, poz. 30) Sąd Najwyższy stwier-
dził bowiem, że ,,dysponowanie środkiem odurzającym lub substancją psy-
chotropową związane z ich zażywaniem albo z zamiarem niezwłocznego
zażycia przez osobę dysponującą nimi, nie jest ich posiadaniem w rozu-
mieniu art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu nar-
komanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.)”, podczas gdy w wyroku z dnia 4
listopada 2008 r. (IV KK 127/08, R-OSNKW 2008, poz. 2206), stwierdzając,
że tylko wówczas dochodzi do wypełnienia przedmiotowego znamienia
przestępstwa określonego w art. 62 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o prze-
ciwdziałaniu narkomanii ,,gdy posiadanie środka odurzającego lub substan-
cji psychotropowej następuje w ilości pozwalającej na choćby jednorazowe
użycie danej substancji w dawce dla niej charakterystycznej, zdolnej wywo-
łać u człowieka inny niż medyczny skutek”, zajął zgoła odmienne stanowi-
sko.
3

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, przedstawiona w uzasadnieniu wyroku
Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009 r. analiza omawianego przepi-
su prowadzi do wniosku, że dysponowanie środkiem odurzającym (lub
substancją psychotropową) związane z zażywaniem go lub chęcią nie-
zwłocznego zażycia przez dysponującą nim osobę, nie jest posiadaniem
tego środka (lub substancji) w rozumieniu art. 62 ust. 1 u.p.n. Ratio legis
tego przepisu nie polega więc na ściganiu osób posiadających narkotyki w
celu ich zażycia, skoro, jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu tego
wyroku ,,samo zażywanie narkotyków nie jest przez obowiązujące w Polsce
przepisy prawa penalizowane ani wprost, ani poprzez przepisy zakazujące
posiadania takich środków lub substancji”.
Natomiast argumentacja zawarta w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 li-
stopada 2008 r.), dotyczącego głównie kwestii ilości (dawki) środka odurza-
jącego lub substancji psychotropowej w aspekcie karalnego ich posiadania,
prowadzi do wniosku, że w ocenie Sądu Najwyższego jest rzeczą oczywi-
stą, iż art. 62 u.p.n. penalizuje również posiadanie narkotyków w celu ich
użycia (zażycia) przez osobę, która je posiada, z tym tylko, że musi to być
ilość wywołująca u człowieka określony skutek psychofizyczny. W świetle
tego judykatu, dla penalizacji posiadania środka odurzającego lub substan-
cji psychotropowej w rozumieniu art. 62 ust. 1 u.p.n., znaczenie ma jedynie
ilość (dawka) narkotyku, tzn. ilość pozwalająca ,,na choćby jednorazowe
użycie, w dawce charakterystycznej, zdolnej wywołać u człowieka inny niż
medyczny skutek”, natomiast cel posiadania narkotyku takiego znaczenia
nie ma, a więc penalizacji podlega także posiadanie narkotyku związane z
jego zażywaniem.
Wobec istniejącej, zdaniem Sądu Apelacyjnego, rozbieżności w
przedmiotowej kwestii w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zachodzi po-
trzeba dokonania wykładni przepisów art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii. Sąd Apelacyjny podkreślił ponadto, że kwestia ta wyłoniła się
4

przy rozpoznawaniu środka odwoławczego w niniejszej sprawie, a ponie-
waż z ustaleń niekwestionowanych w postępowaniu odwoławczym wynika,
że oskarżeni posiadali narkotyki w celu ich użycia, to tym samym wykazany
został związek pomiędzy pytaniem prawnym a sposobem rozstrzygnięcia
środka odwoławczego.
W związku z przedstawionym zagadnieniem Prokuratura Krajowa,
wystąpiła z wnioskiem o odmowę podjęcia uchwały. Zdaniem Prokuratury
Krajowej w niniejszej sprawie nie zachodzą przewidziane w art. 441 § 1
k.p.k. warunki do udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie prawne. Nie
może być bowiem mowy o skuteczności wniosku w sytuacji, gdy sąd zwra-
cający się o wykładnię prawa nie podjął próby samodzielnego rozstrzygnię-
cia zagadnienia i nie przedstawił własnego stanowiska na dany temat. Sąd
Apelacyjny nie wskazał, która część przepisu art. 62 ustawy o przeciwdzia-
łaniu narkomanii jest sformułowana wadliwie lub niejasno, umożliwiając je-
go rozbieżną interpretację.
We wniosku Prokuratury Krajowej zwrócono także uwagę na to, że
sama rozbieżność w wykładni prawa występująca w orzecznictwie Sądu
Najwyższego może skutkować tylko tzw. abstrakcyjnym pytaniem praw-
nym, zadanym przez jeden z podmiotów uprawnionych na podstawie art.
60 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr
240, poz. 2052 ze zm.). Nie uprawnia natomiast do zadania tzw. konkret-
nego pytania prawnego w trybie określonym w art. 441 § 1 k.p.k. (por. m.
in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2008 r., I KZP
14/08, LEX nr 398511).
Problem podniesiony w pytaniu wynika ponadto z niewłaściwego od-
czytania poglądów wyrażonych przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21
stycznia 2009 r. (II KK 197/08).
Jak wskazano we wniosku Prokuratury Krajowej, wykładnia grama-
tyczna przepisu art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie pozosta-
5

wia wątpliwości, że treść tej normy, w zakresie objętym pytaniem prawnym,
jest jednoznaczna. Z treści tej normy nie można bowiem wyprowadzić
wniosku, że dla uznania nielegalnego posiadania środka odurzającego lub
substancji psychotropowej, jakiekolwiek znaczenie ma cel w jakim sprawca
je posiada. Każde posiadanie środka odurzającego lub substancji psycho-
tropowej wbrew przepisom ustawy jest przestępstwem od dnia 12 grudnia
2000 r., tzn. uchylenia z tym dniem (przez ustawę z dnia 26 października
2000 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – Dz. U. Nr 103,
poz. 1097) przepisu art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o prze-
ciwdziałaniu narkomanii, przewidującego niekaralność posiadania nie-
znacznej ilości narkotyku na własny użytek. Rozwiązanie to zostało przeję-
te przez obecnie obowiązującą ustawę z dnia 29 lipca 2005 r., i takie ro-
zumienie treści zawartego w niej przepisu art. 62 jest powszechnie przyjęte
zarówno w piśmiennictwie jak i w judykaturze.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009 r. dotyczy jedynie
rozgraniczenia pomiędzy karalnym posiadaniem a niekaralnym zażywa-
niem środka odurzającego lub substancji psychotropowej. Teza tego wyro-
ku nie może być ponadto należycie rozumiana bez przytoczenia stanu fak-
tycznego, jaki został ustalony w sprawie będącej przedmiotem orzekania
(na co trafnie zwrócono uwagę w piśmiennictwie, a mianowicie w glosach
do tego orzeczenia). Teza ta sprowadza się bowiem jedynie do poglądu, że
nie jest karalnym posiadaniem tego środka lub substancji, w rozumieniu
art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, dysponowanie środ-
kiem odurzającym lub substancją psychotropową, polegające na krótko-
trwałym faktycznym nim władaniu bezpośrednio przed jego skonsumowa-
niem (użyciem) w całości bądź trwającym wyłącznie w czasie jego zażywa-
nia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
6

Nie zostały spełnione przesłanki do podjęcia w niniejszej sprawie
uchwały stanowiącej odpowiedź, udzieloną w trybie art. 441 § 1 k.p.k., na
przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie
prawne. W myśl tego przepisu sąd odwoławczy może wystąpić do Sądu
Najwyższego o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego wówczas, gdy wyło-
ni się ono przy rozpoznawaniu środka odwoławczego i wymaga zasadni-
czej wykładni ustawy. U podstaw wystąpienia sądu odwoławczego w tym
trybie muszą jednak leżeć wątpliwości, których sąd ten nie był w stanie
rozstrzygnąć samodzielnie.
Przesłanki te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Stan fak-
tyczny ustalony w sprawie, w której Sąd Apelacyjny w W. sformułował
przedmiotowe zagadnienie prawne, nie uzasadniał wątpliwości co do tego,
czy działanie oskarżonych wyczerpuje znamiona ,,posiadania” w ujęciu art.
62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Z ustaleń dokonanych w
sprawie, niekwestionowanych w postępowaniu odwoławczym i zawartych w
opisie zarzucanych oskarżonym czynów wynika bowiem, że nie były to
przypadki dysponowania środkami odurzającymi czy substancjami psycho-
tropowymi przez czas niezbędny do ich bezpośredniego użycia lub tylko w
trakcie ich zażywania, ale posiadanie tych substancji na przestrzeni dłuż-
szego okresu. Ponadto Sąd Apelacyjny, poza analizą obu porównywanych
orzeczeń, w wyniku której doszedł do wniosku, że w orzecznictwie Sądu
Najwyższego wystąpiła w przedmiotowej materii sprzeczność, nie podjął
żadnej próby samodzielnego rozstrzygnięcia zagadnienia, które – jego
zdaniem – wymagało zasadniczej wykładni ustawy.
Nieuprawnione jest ponadto stwierdzenie Sądu Apelacyjnego o wy-
stępującej, w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w omawianej kwestii roz-
bieżności w wykładni art. 62 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia-
łaniu narkomanii. Dla sformułowania takiego wniosku nie było bowiem wy-
starczające porównanie tylko tez dwóch wyroków, niepoprzedzone analizą
7

całej argumentacji prawnej zawartej w uzasadnieniach tych wyroków i od-
noszącej się do całkowicie różnych stanów faktycznych. Brak było tym sa-
mym przesłanek do sformułowania, na gruncie porównania tylko dwóch
fragmentów orzeczeń, pytania prawnego o charakterze abstrakcyjnym i
przedstawienia go Sądowi Najwyższemu przez sąd powszechny w kon-
kretnej sprawie, co ponadto nastąpiło z naruszeniem zasady przewidzianej
w art. 60 ustawy o Sądzie Najwyższym. W orzecznictwie zwracano już w
przeszłości uwagę na niedopuszczalność występowania przez sąd odwo-
ławczy, w oparciu o przepis art. 441 k.p.k., z pytaniem abstrakcyjnym, a
więc wbrew uregulowaniu przewidzianemu w art. 60 § 1 ustawy z dnia 23
listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (por. postanowienie Sądu Najwyż-
szego z dnia 30 czerwca 2008 r., I KZP 14/08).
Analiza uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego prowadzi do
wniosku, że wątpliwości, które legły u podstaw przekazania Sądowi Naj-
wyższemu do rozstrzygnięcia przedmiotowego zagadnienia prawnego, po-
wstały w wyniku niedokładnego odczytania poglądów wyrażonych przez
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 stycznia 2009 r. (II KK
197/08), a zwłaszcza pominięcia okoliczności faktycznych, na gruncie któ-
rych poglądy te zostały sformułowane.
Teza o niekaralności dysponowania środkiem odurzającym lub sub-
stancją psychotropową, związanego z ich zażywaniem lub zamiarem nie-
zwłocznego zażycia, została sformułowana w uzasadnieniu wskazanego
wyżej wyroku Sądu Najwyższego w wyniku uwzględnienia kasacji wniesio-
nej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego prawomocnym
wyrokiem za popełnienie przestępstwa określonego w art. 62 ust. 1 w zw. z
ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, który
po zażyciu, podczas pobytu na dyskotece, środka odurzającego (marihu-
any), został po powrocie do jednostki wojskowej poddany, ze skutkiem po-
zytywnym, testowi na obecność narkotyków w organizmie. Sąd Najwyższy
8

słusznie uniewinnił oskarżonego, który nie został ujęty na posiadaniu środ-
ka odurzającego, ale uznany za sprawcę przestępstwa określonego w art.
62 ust. 1 u.p.n. na podstawie wyniku badania, z którego wynikało, że za-
pewne miał kontakt z takim środkiem (posiadał taki środek, dysponował
nim), skoro został on wprowadzony do jego organizmu.
Trudno zaprzeczyć, że pogląd wyrażony w uzasadnieniu powyższego
wyroku, sprowadzający się do stwierdzenia: ,,dysponowanie środkiem odu-
rzającym lub substancją psychotropową związane z zażywaniem go lub
chęcią niezwłocznego zażycia przez osobę dysponującą nim, nie jest po-
siadaniem tego środka lub substancji w rozumieniu art. 62 ust. 1 ustawy z
dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii”, w wypadku odczyta-
nia go w oderwaniu od stanu faktycznego, na gruncie którego został wyra-
żony, istotnie może prowadzić do wniosku o możliwości otwarcia przez Sąd
Najwyższy furtki do uniknięcia odpowiedzialności karnej przez rzeczywi-
stych posiadaczy środka odurzającego lub substancji psychotropowej.
Tego rodzaju obawę, przy pełnej akceptacji orzeczenia wydanego
przez Sąd Najwyższy w wyniku rozpoznania kasacji, dostrzeżono w pi-
śmiennictwie (por. W. Marcinkowski, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z
dnia 21 stycznia 2009 r., II KK 197/08, WPP 2009, nr 2, s. 134; M. Gabriel-
Węglowski, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009
r., II KK 197/08, LEX/el 2009), zwracając uwagę na zbyt szerokie zakreśle-
nie, w tezie orzeczenia, niekaralności posiadania środka odurzającego lub
substancji psychotropowej związanego z ich zażywaniem lub zamiarem
niezwłocznego zażycia. Wskazano, że przyjęcie bez zastrzeżeń poglądu
wyrażonego w tezie glosowanego orzeczenia prowadziłoby nie tylko do
przywrócenia dopuszczalnej sfery posiadania narkotyku (dysponowania na
własny użytek), a więc stanu z czasu obowiązywania przepisu art. 48 ust. 4
ustawy o przeciwdziałania narkomanii z 1997 r., lecz także – wobec braku
limitacji ilościowej – do poszerzenia tej sfery.
9

Sąd Najwyższy, orzekający w omawianej sprawie, miał świadomość,
że tezy formułowane w oparciu o ustalenia dokonane w konkretnej sprawie
nie mają charakteru uniwersalnego. Wniosek o pozostawaniu poza obsza-
rem penalizacji procesu zażywania środka odurzającego lub substancji
psychotropowej, który, jak stwierdził, zawsze nierozerwalnie wiąże się z
jakąś formą ,,posiadania”, ,,dysponowania”, ,,dzierżenia”, czy po prostu
,,trzymania” tego środka (substancji), poprzedził więc odtworzeniem histo-
rycznych uwarunkowań, które doprowadziły do ukształtowania aktualnej
treści przepisu art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziała-
niu narkomanii.
Wiadomo, że pierwszym kompleksowym aktem prawnym, zawierają-
cym rozwiązania odnoszące się do środków odurzających (ich wytwarza-
nia, posiadania, udzielania osobom trzecim, przywozu z zagranicy) była
ustawa o zapobieganiu narkomanii z 1985 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 15, ze zm.).
W wyniku ratyfikowania przez Polskę, w 1994 r., Konwencji Organizacji Na-
rodów Zjednoczonych o zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurza-
jącymi i substancjami psychotropowymi, podpisanej w Wiedniu w 1988 r., w
1997 r. zakończono prace nad nową ustawą, znacznie bardziej restryktyw-
ną od poprzedniej. W wyniku, jak podnosi się w piśmiennictwie (por. Ł.
Domański: Odpowiedzialność karna za produkcję, posiadanie i obrót środ-
kami odurzającymi, Prok. i Pr. 2006, nr 2, s. 42 i nast.), błędnej interpretacji
przepisów tej Konwencji, w przepisie art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 24 kwiet-
nia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadzono dekryminalizację
posiadania, na własny użytek, nieznacznej ilości środków odurzających lub
substancji psychotropowych. Ustawą z dnia 26 października 2000 r. o
zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 103, poz. 1097),
skreślono, z dniem 12 grudnia 2000 r., zapis w art. 48 ust. 4 omawianej
ustawy dekryminalizujący posiadanie niewielkiej ilości narkotyków dla użyt-
ku własnego. W obecnej regulacji dotyczącej nielegalnego posiadania
10

środków odurzających i substancji psychotropowych, tzn. w art. 62 ustawy
z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, przewidziano trzy
typy tego przestępstwa, w tym typ uprzywilejowany, przewidujący karal-
ność posiadania narkotyków ,,w wypadku mniejszej wagi”.
Dla Sądu Najwyższego orzekającego w omawianej sprawie (II KK
197/08) było więc rzeczą oczywistą, że od tej daty nielegalne stało się po-
siadanie nawet niewielkiej ilości środka odurzającego lub substancji psy-
chotropowej ,,również wówczas, gdy przeznaczony on był na własny użytek
sprawcy”.
Z treści uzasadnienia tego orzeczenia wynika ponadto, że także w
świetle gramatycznej wykładni przepisu art. 62 ustawy z dnia 29 lipca 2005
r. o przeciwdziałaniu narkomanii nie ulega żadnej wątpliwości, że ,,posiada-
nie” środka odurzającego lub substancji psychotropowej jest karalne bez
względu na cel tego posiadania. O karalności decyduje wyłącznie to, czy
sprawca swoim zachowaniem realizował znamię czasownikowe ,,posiada”.
Zakres znaczeniowy pojęcia ,,posiada” użytego w treści art. 62 usta-
wy nie odbiega, w ujęciu Sądu Najwyższego orzekającego w omawianej
sprawie, od rozumienia pojęcia ,,posiada” funkcjonującego w prawie kar-
nym. Sąd Najwyższy przyjmuje, że przez ,,posiadanie”, jako znamię czynu
zabronionego, należy rozumieć każde faktyczne władanie przez sprawcę
mieniem lub rzeczą, a pojęcia ,,posiadanie” i ,,dzierżenie”, w znaczeniu
przyjętym przez prawo cywilne, nie mają zastosowania w prawie karnym
(por. D. Wysocki: Pojęcie ,,posiadania” w prawie karnym, Prok. i Pr. 2000,
nr 2, s. 8). Analiza językowa tego zwrotu, a w szczególności jego słowni-
kowego sensu prowadzi do wniosku, że w języku ogólnym zwrot ,,posia-
dać”, oznacza to samo, co ,,mieć”. Z pojęciem tym nie należy wiązać ani
żadnego możliwego do zdefiniowania horyzontu czasowego ani cywili-
stycznie pojmowanych atrybutów władztwa nad rzeczą. Sąd Najwyższy,
dokonując w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 stycznia 2009 r. wykładni ję-
11

zykowej pojęcia ,,posiadanie” wyraził więc pogląd, że osobą dopuszczającą
się czynu zabronionego opisanego w art. 62 omawianej ustawy jest ten, kto
wbrew przepisom tej ustawy ,,ma” środek odurzający lub substancję psy-
chotropową. Taki wniosek Sąd Najwyższy wyprowadził także z wykładni
systemowej. W przekonaniu Sądu Najwyższego zwrot ,,ma” (,,posiada”) nie
jest jednak synonimem pojęcia ,,używa”.
Kryterium wyznaczającym granicę karalności posiadania środka odu-
rzającego lub substancji psychotropowej, w żadnym razie nie jest więc,
według Sądu Najwyższego, cel faktycznego władania tymi środkami. Nie
jest nim także długotrwałość tego władania. Ustawodawca nie wprowadził
w treści przepisu dyferencji w postaci celu posiadania, a zatem bez zna-
czenia jest to, czy sprawca posiada środek odurzający lub substancję psy-
chotropową w celu dalszej sprzedaży, udzielenia ich innej osobie, czy też w
celu samodzielnego użycia – bezzwłocznie lub za jakiś czas.
W świetle poglądów wyrażonych przez Sąd Najwyższy w omawianym
wyroku, w najmniejszym stopniu nieodbiegających od powszechnie przyję-
tej w judykaturze i piśmiennictwie wykładni przepisu art. 62 § 1 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii, (por. T. Srogosz: Ustawa o przeciwdziałaniu
narkomanii, Komentarz, Warszawa 2008, s. 427 i n.; W. Marcinkowski:
Wybrane zagadnienia dotyczące stosowania przepisów karnych ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii, Prokurator 2008, nr 4, s. 15 i n.; M. Gabriel-
Węglowski, op. cit.; Ł. Domański, op. cit., s. 44), całkowicie brak podstaw
do twierdzenia, że sprzeczne z unormowaniem przyjętym w tym przepisie
byłoby karanie osób posiadających środki odurzające lub substancje psy-
chotropowe wyłącznie w celu realizacji własnych potrzeb.
Nieuprawnione jest przekonanie Sądu Apelacyjnego o występującej
w tej materii rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a zwłaszcza
wniosek, że ,,zgoła odmienne stanowisko” od zaprezentowanego w wyroku
z dnia 21 stycznia 2009 r., Sąd Najwyższy zajął w wyroku z dnia 4 listopa-
12

da 2008 r., IV KK 127/08. Wniosek ten jest niesłuszny wobec wadliwego
odczytania poglądów Sądu Najwyższego, które legły u podstaw tezy doty-
czącej dekryminalizacji wypadku dysponowania narkotykiem bezpośrednio
przed jego zażyciem lub w trakcie zażywania, a ponadto niezrozumiały w
sytuacji, gdy Sąd Apelacyjny dostrzega, że orzeczenie z dnia 4 listopada
2008 r. dotyczy głównie kwestii ilości (dawki) środka odurzającego lub sub-
stancji psychotropowej w aspekcie karalnego ich posiadania. Dla Sądu
Najwyższego orzekającego w tej sprawie, podobnie jak dla Sądu Najwyż-
szego orzekającego w sprawie II KK 197/08 nie ulega żadnej wątpliwości,
że znamię przedmiotowe przepisu art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu nar-
komanii wypełnia posiadanie środka odurzającego lub substancji psycho-
tropowej także w celu samodzielnego zażycia. W wymienionym przepisie
nie określono jednak minimalnej dawki środka odurzającego lub substancji
psychotropowej, których posiadanie rodzi odpowiedzialność karną. W wy-
roku z dnia 4 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy podjął zatem próbę wypeł-
nienia tej luki, przez wyrażenie poglądu, że do zrealizowania znamienia
przedmiotowego przestępstwa przewidzianego w art. 62 ust. 1 i 3 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii dochodzi wówczas, gdy posiadanie środka
odurzającego lub substancji psychotropowej następuje w ilości pozwalają-
cej na choćby jednorazowe jej użycie, w dawce dla niej charakterystycznej,
zdolnej wywołać u człowieka inny niż medyczny skutek.
Podsumowując należy stwierdzić, że na podstawie art. 62 ustawy z
dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz.
1485 ze zm.) karalny jest każdy wypadek posiadania środka odurzającego
lub substancji psychotropowej ,,wbrew przepisom ustawy”, a więc w celu
dalszej sprzedaży lub udzielenia ich innej osobie, jak i w celu samodziel-
nego zażycia – czy to za jakiś czas czy niezwłocznie, jeżeli sprawca posia-
da środek odurzający lub substancję psychotropową w ilości pozwalającej
13

na co najmniej jednorazowe użycie, w dawce dla nich charakterystycznej,
zdolnej wywołać u człowieka inny niż medyczny skutek.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy odmówił podjęcia
uchwały.

Opublikowano Poniżej będziemy zamieszczać najnowsze orzecznictwo sądów dotyczące przestępstwa posiadania narkotyków. | Skomentuj

Na czym polega przestępstwo wewnątrzwspólnotowej dostawy narkotyków?

Przestępstwo wewnątrzwspólnotowej dostawy środków odurzających zostało uregulowane w art. 55 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Zgodnie z art. 55 §1 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii sprzeczne z ustawą jest:
wewnątrzwspólnotowa dostawa
wewnątrzwspólnotowe nabycie,
przywóz środków odurzających,
wywóz środków odurzających,
przewóz środków odurzających przez terytorium Polski lub innego Państwa.

Przestępstwo wewnątrzwspólnotowej dostawy polega na przemieszczeniu narkotyków z terytorium Polski do jednego z krajów Unii Europejskiej. Przykładowo – zostałeś zatrzymany podczas transportu środków odurzających z terytorium Polski do Niemiec.
W świetle wciąż aktualnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 4 kwietnia 1996r., sygn. akt II AKa 55/96 przyjmuje się, iż przestępstwo wywozu oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia „może być popełnione w formie dokonania a nie usiłowania także wtedy, gdy sprawca pozostaje jeszcze oznacznie wskazuje na realizację powziętego zamiaru wywiezienia środków odurzających lub psychotropowych poza granice (…).

Czyn z art. 55 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest przestępstwem o charakterze międzynarodowym. Oznacza to, że w przypadku zatrzymania Cię na terenie innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 55 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zostanie wobec Ciebie zastosowane polskie prawo karne (art. 113 kodeksu karnego).

Mając na uwadze postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2002 roku, sygn. akt V KNN 33/01, zarzut popełnienia przestępstwa wewnątrzwspólnotowego dostawy zostanie Ci postawiony także w przypadku przewożenia środków odurzających z Polski do kraju członkowskiego UE:
samolotem,
statkiem,
pieszo,
przy pomocy zwierząt,
przy pomocy urządzeń elektronicznych,
przy pomocy podmiotów trudniących się przewozem bądź spedycją

Przestępstwo wewnątrzwspólnotowej dostawy jest zagrożone grzywną i karą pozbawienia wolności do lat 5-ciu. W praktyce oznacza to, że jeżeli zostałeś oskarżony o ten czyn, w świetle znowelizowanych przepisów prawa karnego możesz ubiegać się o warunkowe umorzenie postępowania karnego.

Z doświadczenia, jakie uzyskałam, prowadząc sprawy karne z zakresu problematyki środków odurzających, wynika jednak, że aby ubiegać się o warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo wewnątrzwspólnotowego nabycia, znaleziona przy osobie zatrzymanej ilość narkotyków nie powinna przekraczać 10 gramów.
Oczywiście musimy mieć na względzie fakt, iż orzecznictwo Sądów nie jest w tym zakresie jednolite. Zdarzało się, że Sąd przychylał się do wniosku o warunkowe umorzenie postępowania karnego w przypadku 15 gramów.

Opublikowano artykuły | 2 komentarzy

Na czym polega przestępstwo wewnątrzwspólnotowego nabycia narkotyków?

Przestępstwo wewnątrzwspólnotowego nabycia środków odurzających zostało uregulowane w art. 55 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
W tym artykule przybliżę Ci na czym polega przestępstwo wewnątrzwspólnotowego nabycia środków odurzających. Pozostałe podpunkty zostały omówione w odrębnych artykułach.

Zgodnie z art. 55 §1 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii sprzeczne z ustawą jest:
wewnątrzwspólnotowe nabycie,
przywóz środków odurzających,
wywóz środków odurzających,
przewóz środków odurzających przez terytorium Polski lub innego Państwa,
wewnątrzwspólnotowa dostawa.

 

Przestępstwo wewnątrzwspólnotowego nabycia polega na przemieszczeniu narkotyków z jednego z krajów Unii Europejskiej na terytorium Polski. Przykładowo – zostałeś zatrzymany podczas transportu środków odurzających z terytorium Niemiec do Polski.
W świetle wciąż aktualnego postanowienia Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2003r., sygn. II KK 329/02 – do czynienia z tym przestępstwem mamy także w przypadku, gdy nielegalna przesyłka, którą przykładowo nadałeś z Holandii do Polski, zostanie zatrzymana na terenie Niemiec. W takim wypadku zostanie Ci postawiony zarzut usiłowania wewnątrzwspólnotowego nabycia środków odurzających.

Czyn z art. 55 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest przestępstwem o charakterze międzynarodowym. Oznacza to, że w przypadku zatrzymania Cię na terenie innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 55 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zostanie wobec Ciebie zastosowane polskie prawo karne (art. 113 kodeksu karnego).

Mając na uwadze postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2002 roku, sygn. akt V KNN 33/01, zarzut popełnienia przestępstwa wewnątrzwspólnotowego nabycia zostanie Ci postawiony także w przypadku przewożenia środków odurzających z kraju członkowskiego UE do Polski:
samolotem,
statkiem,
pieszo,
przy pomocy zwierząt,
przy pomocy urządzeń elektronicznych,
przy pomocy podmiotów trudniących się przewozem bądź spedycją

Przestępstwo wewnątrzwspólnotowego nabycia jest zagrożone grzywną i karą pozbawienia wolności do lat 5-ciu. W praktyce oznacza to, że jeżeli zostałeś oskarżony o ten czyn, w świetle znowelizowanych przepisów prawa karnego możesz ubiegać się o warunkowe umorzenie postępowania karnego.

Z doświadczenia, jakie uzyskałam, prowadząc sprawy karne z zakresu problematyki środków odurzających, wynika jednak, że aby ubiegać się o warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo wewnątrzwspólnotowego nabycia, znaleziona przy osobie zatrzymanej ilość narkotyków nie powinna przekraczać 10 gramów.
Oczywiście musimy mieć na względzie fakt, iż orzecznictwo Sądów nie jest w tym zakresie jednolite. Zdarzało się, że Sąd przychylał się do wniosku o warunkowe umorzenie postępowania karnego w przypadku 15 gramów. Trzeba pamiętać, że każdy przypadek jest inny i trzeba go indywidualnie rozpoznać.

Jeżeli przewoziłeś środki odurzające w znikomej ilości, a został Ci postawiony zarzut popełnienia przestępstwa wewnątrzwspólnotowego nabycia z art. 55 ust.1, powinieneś złożyć wniosek o zmianę kwalifikacji prawnej czynu na przypadek mniejszej wagi z art. 55 ust.1. W takim przypadku masz prawo do złożenia wniosku o umorzenie postępowania karnego.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule „Kiedy mamy do czynienia z przypadkiem mniejszej wagi wewnątrzwspólnotowego nabycia?”

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Protokół użycia narkotestu jako dowód w sprawie karnej o posiadanie narkotyków

Jeżeli zostałeś zatrzymany pod zarzutem posiadania narkotyków, zachodzi duże prawdopodobieństwo, że funkcjonariusz Policji przeprowadzi wstępną weryfikację w celu zbadania, czy znaleziona u Ciebie substancja jest środkiem odurzającym.

Po przeprowadzeniu tej czynności Policjant sporządza protokół. Pamiętaj, że wynik narkotestu może być jedynie podstawą do stwierdzenia, że w danej substancji najprawdopodobniej znajduje się narkotyk.

Pozytywny wynik narkotestu może stać się przyczyną Twojego zatrzymania, nie można jednak na tej podstawie postawie postawić Ci zarzutu posiadania narkotyków. Pamiętaj, że badanie narkotestem jedyne uprawdopodabnia fakt posiadania przez Ciebie narkotyków, ale tego nie dowodzi.

Wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a tym bardziej wydanie wyroku skazującego musi opierać się na pewnych dowodach, dlatego też konieczne jest przeprowadzenie opinii fizyko-chemicznej.

Opinia fizyko-chemiczna ma na celu ustalenie:

  • czy znaleziony u Ciebie proszek bądź susz roślinny stanowi w świetle ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii substancję odurzającą

  • jaka jest nazwa znalezionego u Ciebie narkotyku

  • jaka jest jego waga netto

  • ile tzw. działek dilerskich można otrzymać z zabezpieczonych substancji

 Z mojego doświadczenia zawodowego wynika, że często zdarzają się sytuacje, w których prokurator wysyła do Sądu akt oskarżenia przeciwko osobie, u której znaleziono narkotyki, wyłącznie na podstawie wyniku narkotestu.

W takich sytuacjach powinieneś złożyć do Sądu wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego toksykologa.

Biegły, wydając w Twojej sprawie opinię fizyko-chemiczną, ma za zadanie ustalić:

  • czy znaleziona u Ciebie substancja znajduje się na liście środków odurzających, wymienionych w Ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii,

  • jaka jest nazwa narkotyku

  • jaka jest waga netto znalezionego u Ciebie podczas zatrzymania środka odurzającego.

Często zdarza się, że osoba kupująca od dilera narkotyki, zostaje przez niego oszukana, myśląc, że nabywa środek odurzający, który w rzeczywistości nim nie jest. Kilkakrotnie spotkałam się z przypadkami, kiedy po przeprowadzeniu opinii fizyko-chemicznej substancji, znalezionej u podejrzanego, okazało się, że proszek / susz roślinny nie stanowił środka odurzającego. Jeżeli podczas Twojego zatrzymania zabezpieczono substancję, która nie jest narkotykiem w świetle Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, postępowanie w Twojej sprawie powinno zostać umorzone, ponieważ nie popełniłeś przestępstwa.

Istotny problem stanowi także dokładne ustalenie wagi znalezionego u Ciebie narkotyku. Z mojego doświadczenia zawodowego wynika, że prokuratorzy często kierują do Sądu akt oskarżenia przeciwko osobie, przy której znaleziono środki odurzające, podając wagę brutto narkotyku.

W takim wypadku także powinieneś złożyć wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego toksykologa. Tylko po przeprowadzeniu opinii fizyko-chemicznej można precyzyjnie ustalić wagę netto narkotyku, czyli wagę czystej substancji bez opakowania. Trzeba pokreślić, ze waga netto może być mniejsza od wagi brutto nawet o 1/3, co może mieć dla Ciebie decydujące znaczenie w kwestii ubiegania się o umorzenie bądź warunkowe umorzenie toczącego się przeciwko Tobie postępowania.

Pamiętaj, że Sąd, wydając wobec Ciebie wyrok skazujący, musi oprzeć się o pełnowartościowy dowód, potwierdzający, że znaleziona u Ciebie substancja jest środkiem odurzającym w rozumieniu Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zaś wyniki przeprowadzenia narkotestu takim dowodem nie są.

Opublikowano artykuły | 2 komentarzy