Czy polska ustawa karna będzie miała zastosowanie do osoby, która nie jest obywatelem Polski, ale dopuściła się popełnienia na terenie Polski przestępstwa narkotykowego?

W związku z wejściem Polski do Unii Europejskiej, na terenie której obowiązuje zasada swobodnego przepływu osób, nie tylko Polacy, ale i obywatele wszystkich państw członkowskich coraz częściej korzystają z możliwości swobodnego przemieszczają się i osiedlają się w innych krajach UE. Należy zatem zauważyć, ze nie tylko obywatele Polski wyjeżdżają z kraju zagranicę, gdyż jest również spora część obcokrajowców, która wyjeżdża ze swoich krajów z zamiarem osiedlenia się w Polsce.

Praktyka pokazuje jednak, iż obywatele innych państw przebywając na terenie Polski nie zawsze zachowują się zgodnie z prawem i coraz częściej oni również stają się sprawcami przestępstw narkotykowych.

Czy w wypadku popełnienia przez obcokrajowca przestępstwa narkotykowego, polskie organy ścigania są władne do jego ścigania?

Tak, w przypadku popełnienia przez obcokrajowca przestępstwa narkotykowego, na przykład w sytuacji ujawnienia posiadania przez niego środków odurzających, polskie organy ścigania władne są do podjęcia czynności przygotowawczych zmierzających do ukarania takiej osoby, a polski organ wymiaru sprawiedliwości władny jest do procedowania nad poniesieniem przez tego sprawcę ewentualnej odpowiedzialności karnej. Wynika to bezpośrednio z art. 5 k.k., który stanowi, iż: „Ustawę karną polską stosuje się do sprawcy, który popełnił czyn zabroniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na polskim statku wodnym lub powietrznym, chyba że umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej”.

W art. 5 k.k. znajduje zatem swój normatywny wyraz tak zwana zasada terytorialności. Zgodnie z ta zasadą, sprawcy wszystkich czynów zabronionych popełnionych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na polskim statku wodnym lub powietrznym, podlegają polskiej ustawie karnej i to bez względu jakiego kraju są obywatelami.

Kiedy dochodzi do popełnienia czynu zabronionego na terytorium Polski

Jak wskazuje art. 6 kodeksu karnego, „czyn zabroniony uważa się za popełniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bądź na polskim statku wodnym lub powietrznym, jeżeli sprawca tam działał lub zaniechał działania, do którego był obowiązany, albo gdy tam skutek stanowiący znamię czynu zabronionego nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić”. Jak wskazuje zatem Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 24 stycznia 2001 r., w sprawie o sygn. akt II AKa 240/11, z przepisu tego wynika fakt, że czyn zabroniony nie jest popełniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na polskim statku wodnym lub powietrznym tylko wtedy, gdy sprawca tego czynu zabronionego ani tam nie działał, ani nie zaniechał działania, do którego był obowiązany, ani tam nie nastąpił skutek stanowiący znamię tego czynu zabronionego, ani według zamiaru sprawcy skutek tam nie miał nastąpić.

Umowy międzynarodowe mogą przewidywać odstępstwa od zasady terytorialności

Jak wskazuje jednak cytowany powyżej art. 5 k.k., umowy międzynarodowe, której jedną ze stron jest Polska, mogą przewidywać odstępstwa od zasady terytorialności. Odstępstwa te mogą polegać na tym, iż polska ustawa karna nie będzie miała zastosowania w stosunku do obcokrajowca, który dopuścił się popełnienia na terenie Rzeczpospolitej Polskiej czynu zabronionego, a zamiast tego, dojdzie do przekazania sprawcy państwu, z którego pochodzi. W praktyce oznacza to, że w sytuacji, gdy czyn zabroniony został popełniony przez cudzoziemca na terytorium RP, konieczne jest zbadanie, czy umowa międzynarodowa zawarta między krajem pochodzenia sprawcy a RP, przekazuje ściganie tego sprawcy państwu jego pochodzenia.

Jak zostało jednak wskazane na wstępie, Polska, również na podstawie umowy międzynarodowej, stała się członkiem Unii Europejskiej. W aspekcie tematyki odpowiedzialności karnej obywateli państw członkowskich wartym jest zatem przeanalizowanie aktów prawnych stanowiących jej dorobek prawny. Ustalając odpowiedzialność karną obywatela jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej w związku z popełnieniem przez niego przestępstwa narkotykowego należy mieć zatem na uwadze art. 82 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który stanowi, iż: „Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych w Unii opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania wyroków i orzeczeń sądowych”. Konsekwencją tego jest fakt, iż państwo członkowskie UE, na terenie którego doszło do popełnienia przestępstwa narkotykowego nie przekaże sprawcy tego przestępstwa do państwa, którego jest on obywatelem lub w którym ma miejsce stałego zamieszkania, ale będzie ono władnym do jego sądzenia.

Podsumowując należy stwierdzić, iż zarówno przepisy prawa unijnego, jak i przepisy polskiej ustawy karnej przewidują, iż w przypadku popełnienia na terenie Polski przestępstwa narkotykowego przez obcokrajowca, będzie on ponosić odpowiedzialność karną na zasadach przewidzianych przez polskie prawo. Jak wskazuje jednak art. 5 k.k., umowy międzynarodowe, której jedną ze stron jest Polska, mogą przewidywać odstępstwa od tej tak zwanej zasady terytorialności. W praktyce oznacza to, że w sytuacji, gdy czyn zabroniony zostanie popełniony przez cudzoziemca na terytorium RP, konieczne jest zbadanie, czy umowa międzynarodowa zawarta między krajem pochodzenia sprawcy a RP, przewiduje jego przekazuje do państwa, z którego pochodzi.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Czy polska ustawa karna będzie miała zastosowanie do osoby, która nie jest obywatelem Polski, ale dopuściła się popełnienia na terenie Polski przestępstwa narkotykowego?

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


4 + = 12

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>