Czy Sąd może uchylić nałożoną na świadka karę pieniężną w związku z jego niestawiennictwem się na rozprawę w sprawie o przestępstwo narkotykowe?

W artykule zatytułowanym Kiedy na świadka w sprawie karnej może zostać nałożona kara pieniężna za jego niestawiennictwo się w sądzie? została dokonana problematyki nakładania przez sąd na świadka kary pieniężnej w związku z jego nieusprawiedliwionym niestawiennictwem na termin rozprawy karnej w sprawie o przestępstwo narkotykowe. Należy jednak zauważyć, iż sąd również ma możliwość uchylenia nałożonej na świadka kary.

Możliwość tą przewiduje art. 286 k.p.k., który stanowi, iż: „Karę pieniężną należy uchylić, jeżeli ukarany dostatecznie usprawiedliwi swe niestawiennictwo lub samowolne oddalenie się. Usprawiedliwienie może nastąpić w ciągu tygodnia od daty doręczenia postanowienia wymierzającego karę pieniężną”.

Jak wynika zatem z powyższego, organ procesowy, który nałożył karę pieniężną na świadka, powinien ją uchylić, jeżeli tylko ukarany dostatecznie usprawiedliwi swoje niestawiennictwo.

Kiedy świadek powinien złożyć usprawiedliwienie swojej nieobecności na rozprawie, na termin której został wezwany?

Należy zauważyć, iż świadek, który nie może stawić się na wezwanie sądu, powinien sam usprawiedliwić swoje niestawiennictwo, bez oczekiwania na dodatkowe wezwanie sądu. Sąd bowiem nie ma obowiązku upewniać się, przed zastosowaniem kary pieniężnej, czy nie zaszły wyjątkowe przyczyny usprawiedliwiające niestawiennictwo wezwanego. Oznacza to, że w przypadku, kiedy świadek wie, że nie będzie mógł stawić się rozprawę karną, na którą został wezwany, powinien odpowiednio wcześniej wysłać do sądu stosowne usprawiedliwienie. Przy tej okazji warto wspomnieć o postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 17 listopada 1993, sygn. akt II AKz 318/93 r., w którym pada stwierdzenie, że nie każde badanie lekarskie, choroba, a nawet nie każda hospitalizacja uzasadniają usprawiedliwienie niestawiennictwa na wezwanie, ale takie tylko, które stanowią chorobę obłożną bądź wynikającą z nagłego i poważnego pogorszenia zdrowia, wymagającego niezwłocznego poddania się leczeniu szpitalnemu.

Co w przypadku, kiedy przyczyna niestawienia się świadka zaistniała nagle, przez co nie miał on możliwości wysłać usprawiedliwienia przed terminem rozprawy?

Jeśli świadek nie stawił się na termin rozprawy, na który został wezwany i nie wysłał on odpowiednio wcześniej usprawiedliwienia swojej nieobecności, świadek może wysłać do sądu stosowne usprawiedliwienie również po terminie rozprawy. Jeśli sąd, przed którym toczy się sprawa otrzyma usprawiedliwienie przed wydaniem postanowienia o wymierzeniu świadkowi kary pieniężnej, może to zapobiec jego wydaniu. Jeśli jednak świadek nie usprawiedliwi swojej nieobecności przed wydaniem przez sąd przedmiotowego postanowienia, świadek również ma możliwość na tym etapie złożenia stosownego usprawiedliwienia. Należy jednak pamiętać, że w takiej sytuacji złożenie usprawiedliwienia przez świadka musi nastąpić w ciągu tygodnia od dnia doręczenia postanowienia wymierzającego karę pieniężną. Jak wskazują jednakże komentatorzy przepisu, tygodniowy termin na wniesienie usprawiedliwienia nieobecności przez świadka ma charakter instrukcyjny, a zatem nie jest terminem ostateczny. Oznacza to, że świadek może wnioskować o wydłużenie terminu na wniesienie usprawiedliwienia swojej nieobecności na terminie. Jeżeli zatem po upływie tego terminu świadek dostatecznie usprawiedliwi swoje niestawiennictwo, sąd może, ale nie musi, uchylić nałożoną karę pieniężną (tak: Hofmański, Sadzik, Zgryzek w: Kodeks postępowania karnego, t. I, 2011, s. 1578).

W jaki sposób świadek może odwołać się od zarządzenia wydanego przez sąd w przedmiocie nałożenia na niego kary pieniężnej?

Aby odwołać się od zarządzenia wydanego przez sąd w przedmiocie nałożenia na świadka kary pieniężnej, należy przesłać do sądu stosowne usprawiedliwienie. Świadek może usprawiedliwić swoje niestawiennictwo zarówno w formie pisemnej, przesyłając usprawiedliwienie na adres organu procesowego, jak i ustnie do protokołu, o ile tylko najbliższa czynność będzie dokonywana z udziałem ukaranego przed upływem 7 dni od daty doręczenia postanowienia wymierzającego karę pieniężną. W przypadku skierowania właściwego usprawiedliwienia w wyznaczonym przez sąd terminie, uprawniony organ procesowy podejmie decyzję o uchyleniu kary pieniężnej w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie do sądu wyższego rzędu nad sądem, który wydał skarżone.

Należy zauważyć, iż o uchyleniu kary pieniężnej sąd, który ją nałożył, orzeka z urzędu. Nie ma zatem potrzeby dołączania do wysyłanego usprawiedliwienia wniosku o uchylenie kary pieniężnej. Konsekwencją bowiem uznania przez organ procesowy, że ukarany dostatecznie usprawiedliwił swoje niestawiennictwo będzie uchylenie przedmiotowej kary. Oczywiście nie ma jednak przeszkód, aby do usprawiedliwienia ukarany świadek dołączył wniosek o uchylenie kary pieniężnej.

Podsumowując należy stwierdzić, że jeżeli świadek nie może stawić się na termin rozprawy, na który został wezwany, powinien on przedstawić przed sądem odpowiednie usprawiedliwienie. Jeśli sąd, przed którym toczy się sprawa otrzyma usprawiedliwienie przed wydaniem postanowienia o wymierzeniu świadkowi kary pieniężnej, może to zapobiec jego wydaniu. Jeśli jednak świadek nie usprawiedliwi swojej nieobecności przed wydaniem przez sąd przedmiotowego postanowienia, świadek również ma jeszcze możliwość złożenia stosownego usprawiedliwienia. W takiej sytuacji, świadek na złożenie stosownego usprawiedliwienia ma co do zasady 7 dni, liczonych od momentu doręczenia mu zarządzenia o zastosowaniu wobec niego kary pieniężnej.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Czy Sąd może uchylić nałożoną na świadka karę pieniężną w związku z jego niestawiennictwem się na rozprawę w sprawie o przestępstwo narkotykowe?

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


9 + = 11

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>