Czym jest Europejski Nakaz Aresztowania wydawany w sprawach o posiadanie narkotyków?

Na wstępie należy zauważyć, iż Europejski Nakaz Aresztowania jest wynikiem europejskiej integracji, która nastąpiła wraz z rozwojem Unii Europejskiej i ma na celu służyć budowie wspólnego dla UE obszaru wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Do czasu wprowadzenia przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania, w przepisach krajowych istniała instytucja ekstradycji. Ekstradycja pozwalała na wydanie przez państwo władzom innego państwa osoby poszukiwanej przez to państwo, a przebywającej na terytorium innego państwa – państwa wydającego. Zgoda na ekstradycję udzielana była na podstawie umowy międzynarodowej, o ile państwo zwracające się z wnioskiem o ekstradycję zapewniało wzajemność. Proces ten był jednak dość długi i skomplikowany, w związku z czym Unia Europejska postanowiła ujednolicić prawo dotyczące przekazywania osób poszukiwanych między państwami należącymi do Unii Europejskiej.

Efektem tego, w dniu 13 czerwca 2002 roku, było ustanowienie przez Unię Europejską procedury upraszczającej dotychczasowy sposób postępowania w przypadku ekstradycji. Ramowa decyzja Rady 2002/584/WSiSW ustanowiła, iż wszelkie dotychczasowe procedury administracyjne i polityczne zostaną zastąpione przez jedną formę postępowania, zwaną europejskim nakazem aresztowania. Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2004 roku.

Jak zostało wskazane powyżej, organy stanowiące Unii Europejskiej wprowadziły zapis o europejskim nakazie aresztowania decyzją ramową. Decyzja ramowa to taki instrument prawny, który wiąże poszczególne państwa członkowskie UE co do skutku, pozostawiając swobodę wyboru metody jej wprowadzenia do krajowego systemu prawnego. W praktyce oznacza to, że bezpośrednie stosowanie takiej decyzji nie jest możliwe, ale wymaga dopiero odpowiedniego jej wprowadzenia do zbioru przepisów poszczególnego państwa. Wprowadzenie takiej decyzji, czyli jej implementacja, polega na przeniesieniu całości jego postanowień do prawa wewnętrznego.

Polska, przepisy traktujące o możliwości wydania europejskiego nakazu aresztowania, wprowadziła do kodeksu postępowania karnego art. 607a, który stanowi, iż: „W razie podejrzenia, że osoba ścigana za przestępstwo podlegające jurysdykcji polskich sądów karnych może przebywać na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, właściwy miejscowo sąd okręgowy, na wniosek prokuratora, a w postępowaniu sądowym i wykonawczym – z urzędu lub na wniosek właściwego sądu rejonowego, może wydać europejski nakaz aresztowania, zwany w niniejszym rozdziale „nakazem”.

Europejski Nakaz Aresztowania to uproszczona ekstradycja w państwach członkowskich Unii Europejskiej

Należy zatem podkreślić, iż jak wynika z historii związanej z ustanowieniem europejskiego nakazu aresztowania przez Unię Europejskiego oraz naszego krajowego art. 607 a k.p.k., terytorialny zakres stosowania europejskiego nakazu aresztowania będącego krokiem w kierunku usunięcia dotychczasowych utrudnień w walce z przestępczością, obejmuje jedynie terytorium państw członkowskich UE. Oznacza to, że każde państwo Unii Europejskiej może wydać Europejski Nakaz Aresztowania za osobą, która jest w danym kraju poszukiwana, a państwo członkowskie UE, na terenie którym znajduje się ta osoba, co do zasady ma obowiązek wydać ją krajowi, w którym jest ona poszukiwana i która wydała Europejski Nakaz Aresztowania. Należy podkreślić, iż państwo członkowskie musi co do zasady wydać osobę poszukiwaną, gdyż przepisy prawne stanowią również o przypadkach, w których sąd decydujący o wydaniu zgody na ekstradycję obligatoryjnie nie może przekazać takiej osoby państwu wnioskującemu. Oprócz tego mogą również zaistnieć pewne przypadki, w który sąd fakultatywnie może odmówić wydania zgody na ekstradycję osoby poszukiwanej. Polskie przepisy regulują to w artykułach 607p i 607r kodeksu postępowania karnego, a ich analiza również zostanie na blogu zamieszczona.

Jaki organ w Polsce wydaje Europejski Nakaz Aresztowania i w jakich przypadkach?

Europejski Nakaz Aresztowania wydaje właściwy miejscowo sąd okręgowy, czyli ten, w okręgu którego doszło do popełnienia przestępstwa, sąd okręgowy, w okręgu którego prowadzone jest postępowanie sądowe bądź w okręgu którego zapadł wyrok podlegający wykonaniu, ale osoba skazana zbiegła, celem uniknięcia wykonania orzeczonej kary.

Więcej na ten temat można przeczytać w artykułach: Jaki organ wydaje Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za przestępstwo posiadania narkotyków na etapie postępowania przygotowawczego? oraz Jaki organ wydaje Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za przestępstwo posiadania narkotyków na etapie postępowania sądowego i wykonawczego?

W jakich przypadkach może nastąpić wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania?

Wydanie ENA może nastąpić, gdy zostaną spełnione łącznie dwa warunki:

  1. zaistnieje podejrzenie, że osoba ścigana za przestępstwo popełnione na terytorium RP przebywa na terytorium państwa członkowskiego UE;

  2. prokuratura złoży stosowny wniosek o wydanie przez sąd okręgowego Europejskiego Nakazu Aresztowania,

  3. sąd przed którym toczy lub toczyła się sprawa w postępowaniu sądowym lub wykonawczym złoży stosowny wniosek o wydanie przez sąd okręgowego Europejskiego Nakazu Aresztowania.

Odnosząc się do pierwszego warunku, należy wskazać tu, że termin „osoba ścigana” powinien być rozumiany szeroko, obejmując zarówno:

  1. podejrzanego,

  2. oskarżonego,

  3. skazanego w celu umożliwienia mu wykonania orzeczonej kary,

    jak i

  4. osobę, wobec której prawomocnie zastosowano środek zabezpieczający polegający na tymczasowym pozbawieniu wolności.

Podsumowując należy stwierdzić, iż Europejski Nakaz Aresztowania został wprowadzony do przepisów europejskich po to, by usprawnić ściganie przestępców. W dzisiejszych czasach, kiedy podróżowanie między krajami stało się tak łatwe, łatwym jest również ucieczka z kraju, w którym sprawca dopuścił się przestępstwa i ukrycie się na terenie innego kraju członkowskiego UE. Europejski Nakaz Aresztowania zmierza zatem do szybszego przekazania sprawcy przestępstw do kraju, w którym toczy się przeciwko niemu postępowanie karne.

Zainteresowanych tematyką Europejskiego Nakazu Aresztowania, a w szczególności procedurą jego wydania, oraz za kim taki nakaz może zostać wydany, zapraszam do zapoznania się z artykułami: W jakich sytuacjach może zostać wydany Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za przestępstwo posiadania narkotyków? oraz przede wszystkim z artykułem: Jak wygląda procedura ekstradycyjna na podstawie wydanego Europejskiego Nakazu Aresztowania w związku z popełnieniem przestępstwa narkotykowego?

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Czym jest Europejski Nakaz Aresztowania wydawany w sprawach o posiadanie narkotyków?

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


6 − 1 =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>