Jak wygląda procedura ekstradycyjna na podstawie wydanego Europejskiego Nakazu Aresztowania w związku z popełnieniem przestępstwa narkotykowego?

W poprzednich artykułach została bardzo szczegółowo opisana instytucja Europejskiego Nakazu Aresztowania. W niniejszym artykule zostanie przestawiona analiza procedury ekstradycyjnej, do której dojdzie w przypadku zatrzymania osoby poszukiwanej na wskutek wydanego za nią Europejskiego Nakazu Aresztowania.

Jak wynika z przepisów prawa, tj. Ramowej decyzji Rady 2002/584/WSiSW oraz art. 607 a polskiego kodeksu karnego, Europejski Nakaz Aresztowania obowiązuje tylko na terenie państw członkowskich. Mechanizm ten działa na zasadzie bezpośredniego kontaktu między organami sądowymi.

Kiedy dojdzie do zatrzymania osoby poszukiwanej?

Jak wynika z Decyji Rady 2002/584/WSiSW (w dalszej części artykułu nazywana będzie „Decyzją”), jeśli państwo, na terenie którego ukrywa się osoba poszukiwana Europejskim Nakazem Aresztowania poweźmie informację, iż ta osoba przebywa na terenie tego kraju, jego organy ścigania będą zmuszone dokonać zatrzymania takiej osoby (art. 1 Decyzji). Dokonanie takiego zatrzymania najczęściej się odbywa się w miejscu zamieszkania osoby poszukiwanej lub w miejscu jej pracy.

Może również się wydarzyć, iż przez pewien czas organ sądowy nie będzie posiadać informacji, iż na jego terytorium znajduje się osoba poszukiwana Europejskim Nakazem Aresztowania. W takich wypadkach do zatrzymania osoby poszukiwanej może dojść np. na wskutek przeprowadzenia rutynowej kontroli. W sytuacji takiego zatrzymania, funkcjonariusz danego państwa może sprawdzić czy osoba przez niego zatrzymana widnieje w spisie osób poszukiwanych Europejskim Nakazem Aresztowania. Jeśli osoba będzie widnieć w systemie, funkcjonariusz zmuszony będzie niestety taką osobę zatrzymać. Tak jak zostało wskazane powyżej, dość często do zatrzymania prowadzi przeprowadzenie rutynowej kontroli, np. kontroli drogowej. Może jednak być ono również wynikiem popełnienia przez tę osobę innego przestępstwa, dokonanego na terenie państwa, w którym obecnie się ukrywa.

Aresztowana osoba zostaje przewożona na komisariat, gdzie zostaje przedstawiona jej treść europejskiego nakazu aresztowania (w języku polskim lub państwa, w którym zostało dokonane zatrzymanie). Należy jednak pamiętać, iż organy korzystające z nakazu są zobowiązane do poszanowania praw procesowych podejrzanych i oskarżonych, takich np. jak prawo do informacji, prawo do adwokata, a także prawo do tłumacza ustnego – na podstawie prawa kraju, w którym dana osoba została aresztowana (art. 12 Decyzji ramowej).

Proces ekstradycyjny

Proces ekstradycyjny rozpoczyna się od posiedzenia przed sądem kraju, w którym doszło do zatrzymania. Na posiedzeniu tym ustalana jest tożsamość osoby zatrzymanej. Sąd na posiedzeniu tym pyta ponadto osobę zatrzymaną, czy wyraża ona zgodę na ekstradycję. Osoba ta nie musi tej zgody wyrazić, ale brak takiej zgody nie oznacza, iż do ekstradycji nie dojdzie. Osoba zatrzymana może również wyrazić zgodę na ekstradycję, ale jeśli ją wyrazi, to nie może jej już cofnąć (art. 13 Decyzji). W przypadku wyrażenia zgody na ekstradycję, w ciągu 10 dni od wydania takiej zgody, musi rozpocząć się procedura przekazania osoby poszukiwanej do państwa, które wydało za nią Europejski Nakaz Aresztowania (art. 17 Decyzji).

Jeśli osoba zatrzymana nie wyrazi zgody na jej przekazanie do kraju, w którym jest poszukiwana, sąd, przed którym odbyło się posiedzenie, może dążyć do ustalenia warunków jej ewentualnego zwolnienia za kaucją. Zatem bardzo istotnym jest, by osoba, która została zatrzymana przedstawiła odpowiednie, w zależności od charakteru sprawy, twierdzenia, które miałyby służyć do przekonania sądu o zwolnieniu osoby zatrzymanej za kaucją i wyznaczenie drugiego terminu posiedzenia ekstradycyjnego. Warto zatem znów podkreślić, iż organy korzystające z nakazu są zobowiązane do poszanowania praw procesowych podejrzanych, oskarżonych oraz osób skazanych, które oprócz korzystania z pomocy tłumacza na posiedzeniu, mają prawo do ustanowienia adwokata. Należy zauważyć również, że argumenty podane na pierwszym etapie procesu ekstradycyjnego będą wykorzystywanie w czasie całego procesu ekstradycyjnego. W oparciu o te argumenty, osoba zatrzymana będzie również dokonywała przed sądem wyjaśnień.

Należy również zauważyć, iż w przypadku, gdy po stronie sądu państwa, w którym zostało dokonane zatrzymanie osoby poszukiwanej, zaistnieją wątpliwości, co do sprawy, w której ma się odbyć ekstradycja, może on zwrócić się do sądu polskiego z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania związane ze sprawą. Na wątpliwości w sprawie może również wskazać sama osoba zatrzymana lub jego obrońca. Głównie chodzi o takie elementy procesu, które mogą mieć znaczenie dla jego przebiegu i które pojawiły się lub mogą się pojawić w czasie obradowania sądu nad wydaniem osoby zatrzymanej do państwa wnioskującego (art. 15 Decyzji).

Podsumowując należy stwierdzić, iż rzeczywiście, Decyzja ramowa dotycząca Europejskiego Nakazu Aresztowania przyniosła radykalne zmiany w procesie ekstradycyjnym w Unii Europejskiej i drastycznie przyśpieszyła ten proces. Należy jednak pamiętać, iż wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania i zatrzymanie na jego podstawie osoby poszukiwanej nie jest jeszcze jednoznaczne z przekazaniem jej do kraju wnioskującego. W tym aspekcie niewątpliwie znaczącą rolę odgrywa czynny udział osoby zatrzymanej w procesie ekstradycyjnym, i w przypadku niewyrażenia przez nią zgody na ekstradycję do państwa wnioskującego, podnoszenie przed sądem takich argumentów, które świadczyć będą o niecelowości wyrażania przez ten organ zgody na jej ekstradycję. Argumenty, które należy podnosić są indywidualne w danej sprawie (fakultatywne przesłanki do odmowy wydania zgody na ekstradycję znajdują się w art. 4 Decyzji oraz w art. 607 r k.p.k.). Jako przykład można wskazać, iż osoba zatrzymana, która nie chce zostać przekazana do kraju wnioskującego, może podnosić fakt, iż na stale mieszka w państwie, w którym została zatrzymana. Możliwe jest to jednak jedynie w przypadkach, gdy osoba zatrzymana poszukiwana była w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego i sąd państwa, który decydować ma o ekstradycji, wyrazi zgodę na to, by osoba ta odbyła tę karę na jego terytorium.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Jak wygląda procedura ekstradycyjna na podstawie wydanego Europejskiego Nakazu Aresztowania w związku z popełnieniem przestępstwa narkotykowego?

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


3 × 9 =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>