Udział Policjanta przy rozmowie osoby zatrzymanej z adwokatem

Jeżeli zostałeś zatrzymany przez Policję pod zarzutem popełnienia przez Ciebie przestępstwa, masz prawo żądać kontaktu z adwokatem. Dozwolona jest każda forma kontaktu, także bezpośrednia rozmowa z obrońcą.

W świetle art. 245 §1 k.p.k. osoba, która Cię zatrzymała – czyli najczęściej funkcjonariusz Policji – może w wyjątkowych, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami wypadkach, zastrzec swoją obecność podczas Twojej rozmowy z adwokatem. 

Pamiętaj, że swobodna rozmowa z obrońcą jest najważniejszą czynnością, zwłaszcza przed przesłuchaniem. Możesz szczerze opowiedzieć, co się stało, mając gwarancję, że nie zostanie to przeciwko Tobie wykorzystane. Wszystko co powiesz jest chronione przez tajemnicę adwokacką. Zgodnie z art. 178 §1 k.p.k. nie wolno przesłuchiwać jako świadka obrońcy lub adwokata działającego na podstawie art. 245 §1 co do faktów, o których dowiedział się udzielając porady prawnej lub prowadząc sprawę. Oznacza to, że funkcjonariusze Policji nie mogą żądać od Twojego obrońcy ujawnienia treści Waszej rozmowy.

Podczas widzenia ustalasz całą linię obrony w przyszłym postępowaniu, a adwokat przedstawi Ci plan działania w Twojej sprawie, omawiając korzyści bądź ryzyko, wynikające z wyboru danej linii obrony.

Po zatrzymaniu znalazłeś się w trudnej sytuacji, jesteś zestresowany, trudno jest Ci myśleć logicznie, dlatego chciałbyś zapytać prawnika o wiele nurtujących Cię kwestii. Trudno wyobrazić sobie, że w takiej sytuacji podczas spotkania obecny będzie prokurator bądź funkcjonariusz Policji. Powinieneś wiedzieć, że będąc pozbawionym profesjonalnej pomocy, możesz, działając pochopnie, popełnić tragiczne w konsekwencjach błędy.

Trzeba podkreślić, że według art. 245 §1 k.p.k. funkcjonariusz Policji może zastrzec obecność w wypadkach wyjątkowych, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Jednakże w kodeksie postępowania karnego nie znajdziemy wyjaśnienia, jakie to wyjątkowe wypadki uzasadniają ograniczenia prawa do obrony lub czym są wymienione w przepisie szczególne okoliczności.

Z mojego doświadczenia wynika, że funkcjonariusze Policji, korzystając z braku wspomnianych wyżej definicji, mogą w istocie zastrzec swoją obecność podczas rozmowy zatrzymanego z adwokatem w każdej sprawie. Nieuchronnie prowadzi to do ograniczenia Twojego podstawowego prawa, czyli prawa do obrony.

Kilkakrotnie spotkałam się z przypadkami, w których funkcjonariusze Policji zastrzegali sobie prawo do obecności podczas mojej rozmowy z osobami zatrzymanymi. Dodam, że we wspomnianych wcześniej sprawach, które prowadziłam, nie zachodziły żadne szczególne przesłanki, które uzasadniałyby ograniczenie prawo do obrony zatrzymanych osób.

Jeżeli obrońca posiada specjalistyczną wiedzę z tego tematu, wytłumaczy funkcjonariuszowi Policji, który Cię zatrzymał, na czym polega niekonstytucyjność art. 245 §1 k.p.k., wykazując nieprawidłowość jego zachowania, a co za tym idzie umożliwi przeprowadzenie z Tobą swobodnej rozmowy bez obecności osób trzecich.

Sprzeczność z Konstytucją 

Art. 42 ust.2 Konstytucji stanowi wyraźnie, iż: „Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu.”

Art. 31 ust.3 Konstytucji mówi zaś, że: „Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.”

Powyższe artykuły mają zastosowanie na każdym etapie postępowania, także wtedy, kiedy posiadasz status osoby zatrzymanej, ponieważ nie postawiono Ci jeszcze zarzutu popełnienia przestępstwa.

Art. 245 §1 k.p.k. nie wyjaśnia definicji szczególnych przesłanek, uzasadniających obecność zatrzymującego przy widzeniu z adwokatem, przez co umożliwia prokuratorowi wprowadzenie pełnej swobody w ograniczaniu Twojego konstytucyjnego prawa do obrony.

Powyższa sytuacja prowadzi do paradoksu, w którym to nie ustawodawca kształtuje prawo i wyznacza kierunki jego stosowania, lecz to organy ścigania dostosowują przepisy do własnych decyzji.

Raz jeszcze podkreślę, że Twoja swobodna rozmowa z obrońcą po zatrzymaniu może mieć najważniejszy wpływ na dalsze losy toczącego się przeciwko Tobie postępowania. Podczas stresu możesz podjąć pochopne decyzje, co może spowodować dla Ciebie negatywne skutki w późniejszym czasie.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2012r. 

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 roku w sprawie o sygn. akt K 37/11, rozpoznając wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, dotyczący obecności zatrzymującego podczas rozmowy zatrzymanego, orzekł, iż art. 245 §1 k.p.k. jest niezgodny z art. 42 ust.2 w związku z art. 31 ust.3 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny podniósł, że „obecność zatrzymującego może spowodować nieprzekazywanie adwokatowi takich informacji, których udostępnienie osobom trzecim mogłoby utrudnić postępowanie karne w sprawie. Równocześnie jednak zaskarżona regulacja, dążąc do uniemożliwienia przekazywania takich informacji, może uniemożliwić przekazywanie także takich informacji, których posiadanie przez adwokata jest niezbędne dla zapewnienia zatrzymanemu skutecznej obrony.”

Trybunał Konstytucyjny zwrócił także uwagę na kwestię braku regulacji w przepisie w jaki sposób zatrzymujący może wykorzystać informację, o których dowiedział się podczas uczestnictwa w spotkaniu zatrzymanego z adwokatem.

Art.245 §1 k.p.k. na mocy Wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis za niekonstytucyjny, stracił moc 11 grudnia 2013r.

Autor:Aplikant Adwokacki Małgorzata Fil

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

2 odpowiedzi na „Udział Policjanta przy rozmowie osoby zatrzymanej z adwokatem

  1. Piotr pisze:

    Dziękuję za obszerne artykuły na stronie. Jak będąc zatrzymanym przez policję pod zarzutem np posiadania narkotyków skutecznie doprowadzić do jak najszybszego spotkania się z adwokatem? Pomocne będą tu dwie odpowiedzi na nurtujące mnie pytania:
    Czy przepisy precyzują kiedy od chwili zatrzymania i wyrażenia swojego żądania Policja ma obowiązek poinformować adwokata (czy to samo dotyczy poinformowania wskazanej osoby bliskiej) ?
    Czy przepisy precyzują słowo „kontakt” ponieważ list też jest formą „kontaktu”, ale na pewno o wiele niekorzystniejszą dla zatrzymanego jak rozmowa w cztery oczy?
    Pozdrawiam.

    • Witam Pana,
      Po pierwsze powinien Pan pamiętać, iż w momencie kiedy Policja Pana zatrzyma, ustanowić dla Pana obrońcę może tylko osoba najbliższa. Członek Pana rodziny spotyka się wtedy z adwokatem, daje mu upoważnienie do Pana obrony. Następnie do zadań obrońcy należy ustalenie, w której izbie zatrzymań się Pan znajduje, która komenda/prokuratura prowadzi sprawę. Następnie należy skontaktować się z prowadzącym i zawiadomić wcześniej o swoim przyjeździe. Z mojej praktyki wynika, że często trzeba na zatrzymanego poczekać na komendzie, ponieważ musi zostać przewieziony z izby zatrzymań. Policja nie zawiadomi Pana obrońcy o Pana zatrzymaniu, bo nie wie, kto będzie Pana adwokatem. To prawnik sam zgłasza się do Pana. Art. 245 kpk mówi o umożliwieniu kontaktu w dostępnej formie, może Pan więc śmiało skorzystać z np. telefonu. Jednakże oczywiste jest, iż najlepszą formą porozumienia jest bezpośrednia rozmowa. Może się zdarzyć, iż Policja będzie chciała przeprowadzić czynności dowodowe (m.in. przesłuchanie) bez udziału obrońcy, nawet gdy jest on już ustanowiony. Wyjściem w takiej sytuacji jest poproszenie o zawiadomienie adwokata o planowanych czynnościach oraz zaczekanie na jego przybycie. Gdyby zdarzyło się, że prowadzący postępowanie nie uszanuje Pana prośby, może Pan podczas przesłuchania wyjaśnić, iż dopóki nie będzie miał Pan możliwości kontaktu z adwokatem – odmawia Pan składania jakichkolwiek wyjaśnień.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


2 + = 10

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>