Za kim może zostać wydany Europejski Nakaz Aresztowania w przypadku popełnienia przestępstw narkotykowych?

Instytucja Europejskiego Nakazu Aresztowania, która została wprowadzona przez przepisy Unii Europejskiej, celem uproszczenia przepisów prawnych zmierzających do efektywniejszego poszukiwania sprawców jest materią bardzo szeroką. W poprzednich artykułach została dokonana analiza, w jakich wypadkach Europejski Nakaz Aresztowania może zostać wydany i jaki organ władny jest do jego wydania. Osoby zainteresowane tą tematyką zachęcam do zapoznania się z niniejszymi artykułami: W jakich sytuacjach może zostać wydany Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za sprawstwo posiadania narkotyków? oraz Jaki organ wydaje Europejski Nakaz Aresztowania za osobą poszukiwaną za sprawstwo posiadania narkotyków na etapie postępowania przygotowawczego?

Niewątpliwie bardzo istotną problematyką jest kwestia tego, za kim Europejski Nakaz Aresztowania może zostać wydany. Rozważania należy rozpocząć od zacytowania przepisu, który wprowadza możliwość wydania ENA, tj. art. 607 a k.p.k., który stanowi, iż: „W razie podejrzenia, że osoba ścigana za przestępstwo podlegające jurysdykcji polskich sądów karnych może przebywać na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, właściwy miejscowo sąd okręgowy, na wniosek prokuratora, a w postępowaniu sądowym i wykonawczym – z urzędu lub na wniosek właściwego sądu rejonowego, może wydać europejski nakaz aresztowania, zwany w niniejszym rozdziale „nakazem”.

Kim jest „osoba ścigana za przestępstwo” w rozumieniu ustawy?

Określając osobę, w stosunku do której może zostać wydany europejski nakaz aresztowania, komentowany przepis posługuje się wyrażeniem „osoba ścigana za przestępstwo”. W kontekście tego wyrażenia wskazuje się, że europejski nakaz aresztowania może zostać wydany wyłącznie w odniesieniu do osoby, która ma co najmniej status podejrzanego w postępowaniu przygotowawczym lub oskarżonego w postępowaniu sądowym.

Czy możliwe jest wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania osobie, której nie zostały postawione zarzuty popełnienia przestępstwa?

W sytuacji, gdy osobie ściganej nie przedstawiono jeszcze zarzutów, przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie europejskiego nakazu aresztowania należy sporządzić postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Jak wskazuje art. 313 § 1 k.p.k., wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów zachodzi wtedy, w chwili wszczęcia śledztwa gdy istnieją dane, które uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba. W takim wypadku sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza się je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go. Jednak należy mieć również na uwadze dalsze uzupełnienie tego przepisu, które stanowi, iż postanowienie o przedstawieniu zarzutów może zostać wydane bez uprzedniego przesłuchania podejrzanego, w przypadku gdy ten ukrywa się lub jest nieobecny w kraju. W praktyce oznacza to, iż nawet jeśli sprawca czynu przestępczego uciekł za granicę przed przedstawieniem mu zarzutów, prokuratura może wydać postanowienie o przedstawieniu mu zarzutów nawet bez jego wcześniejszego przesłuchania. Sprawca przestępstwa, np. przestępstwa posiadania narkotyków, musi zatem się liczyć z faktem, iż mimo że uciekł z kraju przed przedstawieniem mu zarzutów, a prokuratura posiada wobec niego niezbite dowody, iż dopuścił się zarzucanego mu czynu, to organy ścigania mogą postawić mu zarzut np. popełnienia przestępstwa określonego w art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, czyli przestępstwo posiadanie narkotyków. Taki stan rzeczy może doprowadzić do tego, że prokurator będzie władny, by wystąpić do właściwego sądu okręgowego z wnioskiem o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania.

Możliwość wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania osobie prawomocnie skazanej za przestępstwo

Należy ponadto zauważyć, iż wykładnia wyrażenia „osoba ścigana za przestępstwo” prowadzi również do wniosku, że chodzi tu także o osobę prawomocnie skazaną. Wynika to z wykładni przepisu 607b pkt 2 k.p.k., który stanowi literalnie, w jakich przypadkach niemożliwym jest wydanie europejskiego nakazu aresztowania. (Więcej na ten temat w artykule: W jakich wypadkach sąd okręgowy nie będzie władny do wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania za przestępstwa narkotykowe?). Zatem, w pozostałych wypadkach, możliwym będzie wydanie europejskiego nakazu aresztowania za osobą prawomocnie skazaną, w celu umożliwienia wykonania orzeczonej kary lub środka zabezpieczającego, polegającego na pozbawieniu wolności.

Czy możliwym jest wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania za nieletnim, który dopuścił się popełnienia przestępstwa narkotykowego?

Jedną z podstawowych zasad prawa karnego jest reguła, iż odpowiedzialność karną ponosi osoba, która popełniła czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat (art. 10 § 1 k.k.) Osoba, która nie ukończyła 17 lat w czasie popełnienia czynu zabronionego jest osobą nieletnią i nie odpowiada na zasadach zawartych w przepisach kodeksu karnego i kodeksu postępowania karnego, a na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich. Artykuł 10 § 2 k.k. co prawda wprowadza wyjątek od tej zasady, wymieniając literalnie przestępstwa, których popełnienie przez nieletniego, który ukończył 15 lat w chwili popełnienia czynu zabronionego, skutkować będzie tym, iż będzie on odpowiadać na zasadach opisanych w kodeksie karnym i kodeksie postępowania karnego. Ustawodawca nie zaliczył jednak do tego kręgu tych czynów zabronionych, które są przestępstwami narkotykowymi. Oznacza to, iż wobec nieletniego, który dopuścił się przestępstwa narkotykowego, np. przestępstwa posiadania narkotyków, nie może zostać wydany europejski nakaz aresztowania.

Podsumowując należy stwierdzić, że termin „osoba ścigana”, którym posługuje się art. 607 a k.p.k., rozumiany jest szeroko i obejmuje:

  1. podejrzanego,

  2. oskarżonego,

  3. skazanego w celu umożliwienia mu wykonania orzeczonej kary,

    oraz

  4. osobę, wobec której prawomocnie zastosowano środek zabezpieczający polegający na tymczasowym pozbawieniu wolności.

Ważnym jest również wskazanie, że wobec nieletniego, który dopuścił się przestępstwa narkotykowego, np. przestępstwa posiadania narkotyków, ze względu na fakt, iż nie odpowiada on karnie na zasadach przewidzianych przez polskie prawo karne, nie może zostać wydany europejski nakaz aresztowania.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Za kim może zostać wydany Europejski Nakaz Aresztowania w przypadku popełnienia przestępstw narkotykowych?

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


5 − 5 =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>